Even een broodje in Mokum scoren

  • 0

Foto: TripAdvisor

Even een snelle hap tussendoor. ‘Dan kom je in een kantine en krijg je een broodje kaas met een glas karnemelk’ gnuifden mijn collega’s van het Belgische telecombedrijf Belgacom wanneer ze het over de lunch in Nederland hadden. Het is algemeen bekend: wie uitgebreid wil lunchen moet niet in Nederland zijn. Dit artikel is geenszins een poging tot rehabilitatie, maar wil er wel wat over zeggen. En nog iets aan toevoegen: want lekkere broodjes: heus, ze bestaan echt!

In Nederland, pardon, in de Randstad en in de grote steden, eet je tussen de middag een broodje en drink je er een glas melk bij. De laatste jaren begint dat te veranderen. Het glas melk wordt vaak vervangen door vruchtensap, ook fruit wordt veel gegeten en brood heb je in Nederland in tientallen varianten. Heel wat anders dan Frankrijk waar je in de boulangerie alleen maar terecht kunt voor een baguette (stokbrood) en croissants. Maar ja, in Frankrijk eten ze dan ook geen brood tussen de middag, of het moet een stukje stokbrood bij de uitgebreide lunch zijn. Schrale troost dus dat het brood in Nederland gevarieerd is en van goede kwaliteit, en (maar dat is persoonlijk) heel wat eetbaarder dan de Duitse schoenzolen die de oosterburen bij het Abendbrot eten. Want ook in Duitsland eet men warm tussen de middag.

Goed, u bent in Amsterdam en wilt een lekker broodje scoren tussen de middag. Ingrid Glorie heeft op deze website al geschreven over het gevecht van de Gemeente Amsterdam tegen de tsunami van toeristenwinkels en of het daarmee te maken heeft of niet, het is droef om te moeten constateren dat menige lekkere broodjeszaak het loodje heeft gelegd. ‘Lekker Brood en Zo’ op de hoek van de Keizersgracht en de Herenstraat is niet meer. Ook Slagerij Reinhart, pardon, ze noemden zich ‘Vleeshouwerij Reinhart’ op de Lijnbaanssteeg 10 is niet meer. Het piepkleine zaakje van Reinhart behoorde tot één van mijn favorieten en voor typisch Amsterdamse favorieten als het broodje halfom of een broodje ossenworst was dit hét adres. Maar er is hoop: ga terug naar de Rozengracht, vlak om de hoek bij de Westerkerk en het Anne Frankhuis vindt u op Rozengracht nummer 26 Broodje Mokum. Menige suffe bestuursvergadering van Stichting Zuid-Afrikahuis Nederland werd opgevrolijkt doordat de heren en soms een dame de tanden zetten in een broodje bal of een rijk belegd broodje gezond dat met andere varianten was afgehaald bij deze broodjeszaak. Mijn favoriet van broodje Mokum is het broodje bal: een broodje met een gehaktbal van rul vlees met een lekkere, scherpe mosterd erbij. Goede kwaliteit. En ook een hard broodje met ossenworst valt niet te versmaden. Het broodje halfom heb ik nog niet geprobeerd, maar dat ga ik zeker een keer doen.

‘Broodje bal, halfom, ossenworst’: ze zijn er dus nog, typisch Amsterdamse broodjes waarin vaak nog de joodse traditie van Amsterdam, (Mokum!) nagalmt. Het broodje halfom heet zo omdat het halfom met pekelvlees, halfom met gekookte lever wordt belegd. Halfom-half, dus gewoon een broodje halfom. Gekookte lever is nog wel een punt van aandacht, omdat in de joodse orthodoxe traditie geen orgaanvlees wordt gegeten. Maar de liberale joden hadden hier wat minder moeite mee en in een simpel broodje vindt u dus het resultaat van een culinaire strijd tussen ‘rekkelijken en preciezen’. Het broodje ossenworst is typisch zo’n voorbeeld van iets wat je ofwel hartstikke lekker vindt, ofwel je gruwt ervan. Ik behoor tot de liefhebbers. Ossenworst is van rundvlees gemaakt en het werd populair door de joden, omdat die geen varkensvlees mochten gebruiken. Het vlees krijgt z’n smaak omdat de slager het eerst ongeveer een week laat ‘besterven’ en daarna worden er kruiden en specerijen aan toegevoegd. Door het daarna in een darm te stoppen, wordt het een worst en vroeger werd die worst altijd gerookt. Tegenwoordig wordt hij meestal rauw geserveerd, hetgeen de waterscheiding oplevert tussen de liefhebbers en de haters. Maar mocht u in hartje Amsterdam zijn, doe dan eens een poging om een echte broodjeszaak te bezoeken. Bijvoorbeeld Broodje Mokum op de Rozengracht. En of u nu een broodje halfom of een vegetarisch broodje gezond tot u neemt: ook het woord Mokum stamt helemaal uit de joodse traditie. Want ‘Mokum’ of maqom betekent ‘plaats’ of ‘stad’ in het Hebreeuws.    

Buro: GvdB
  • 0
Top