Mulder’s Drift van dorp tot suburb

  • 0

Het dorp Muldersdrift in Gauteng, niet ver van Krugersdorp en enkele tientallen kilometers noordwest van Johannesburg, is een geliefd oord voor toeristen, zieken, gokkers en trouwlustigen, dankzij het brede aanbod van faciliteiten als kuuroorden, klinieken, feestzalen en zelfs een casino.

Boer Snyman (bijgenaamd Ou Buffel, “because he was not very friendly”) en Gert Kruger (oom van), die zich tegen 1850 in de buurt van de doorwaardbare plaats door de Krokodilrivier vestigden, zullen dat gedroomd noch gewild hebben. De Mulders, die op zoek naar land en bestaan in 1866 de drift niet over konden vanwege het hoge en snelstromende water in de rivier, bleven maar en openden er een wegrestaurant annex hotel. Zo werden zij de naamgevers van wat na enige tijd uitgroeide tot een dorp.

De eerste bewoners van Muldersdrift en omgeving waren de Snymans, Krugers en Mulders niet. Ooit – 2,6 miljoen jaren geleden, volgens de paleo-antropologen – woonde er Mrs Ples, een hominide Australopithecus africana, in 1967 gevonden (nou ja, alleen haar hoofd) in een kalkgrot op de boerderij Sterkfontein. Ze zou een soort oud-oudtante kunnen zijn geweest van een eerder ten zuiden van de Vaal gevonden ‘Taung’-kind van eveneens respectabele ouderdom. 

De Dragoon Guards steken de drift over, ca. 1904

Een geschiedenis in foto’s

Over het Muldersdrift van voor 1850 is weinig tot niets bekend, over Muldersdrift erna meer, maar ook dat dit Muldersdrift in ijltempo verdwijnt, “swamped by suburbia and lost”. Aldus Shenan Cochrane, een Engelse die na vele omzwervingen nu al twintig jaren in Mulderdrift woont, er Friese paarden fokt en sinds 2004 het plaatselijke sufferdje The Cradle News redigeert en uitgeeft. Daarom ging ze foto’s verzamelen over het verleden van Muldersdrift, uit de periode 1870 tot nu, en drukte ze die af in The History of Mulder’s Drift 1850-2015.

De tekst is sober, het boek biedt vooral een beeldgeschiedenis. Foto’s van het landschap, de boerderijen, huizen en gebouwen, mensen. Foto’s van ossenwagens die over de drift rijden, wagens van olifantenjagers, smousen en vrachtrijders. Gewapende Boeren, Britse soldaten, staand, lopend, rijdend te paard, zelfs een primitieve tank. Natuurlijk zien we de eerste gebouwen, om te beginnen boerderijen. En de gezinnen van hun eigenaren, generatie op generatie, want heel wat families bleven Muldersdrift jarenlang trouw. Aan hun houding en kleding ziet men de voortgang van de tijd. De eerste generatie was oud, sober gekleed, stijf gezeten op harde, steile stoelen. De volgende generaties netjes in het pak, of zondagse jurk, donker met een stipje of bloempje, wit kanten kraagje. Later casual, losjes, in trui of blouse en vest. De foto’s laten zien hoe Muldersdrift groeide, volgebouwd werd, waar oude huizen werden vervangen door moderne. Zelfs het graf van de Oude Buffel Snyman moest wijken voor de vooruitgang. Voor een mall!

Vóór de brug er was, was het altijd spannend om de drift te doorkruisen. Dat gold zeker voor de eerste auto's. Regelmatig moesten omwonenden nietsvermoedende automobilisten met ezels en ossen uit de rivier trekken, ca. 1905

De ossenwagen van de familie Koekemoer steekt de eerste brug over Mulder's Drift over, ca. 1910.

De fotocollage laat nóg een verandering zien. Hoe een traditioneel Boerendorp meer en meer Engelse elementen opnam en langzamerhand ook de zwarte bevolking zich ontwikkelde van plaasarbeiders tot medeburgers, met foto’s van de lange rijen stemgerechtigden in 1994 als definitief kantelmoment.

 

Shenan Cochrane, The History of Mulder’s Drift 1850-2013. Muldersdrift: [eigen beheer], 2016. Prijs: R358 + inpak- en verzendkosten. Te bestellen via thecradlenews@gmail.com.

 

  • Foto's afkomstig uit het besproken boek, met dank aan Shenan Cochrane.
Buro: IG
  • 0
Top