Yves T'Sjoen

Yves T'Sjoen is hoofddocent verbonden aan de Afdeling Nederlands van de Vakgroep Letterkunde  van de Universiteit Gent en bijzonder hoogleraar van het Departement Afrikaans/Nederlands van de Universiteit Stellenbosch. Specialisaties: moderne poëzie, editiewetenschap en Afrikaanse literatuur. Hij bezorgde of werkte mee aan kritische leesuitgaven van onder anderen Albert Bontridder, Louis Paul Boon, Cyriel Buysse, Ben Cami, Jos de Haes, Marcel van Maele, Richard Minne, Paul Snoek, Wies Moens, Hugues C Pernath, Eddy van Vliet, Marcel Wauters en Karel van de Woestijne. Redacteur van Zacht Lawijd. Literair-historisch tijdschrift  en Mededelingen van het Cyriel Buysse Genootschap. Recente boek­publicatie: Dingenzoeken in Taka-Tukaland. Periteksten in de moderne Nederlandstalige poëzie (Academia Press 2011) en "Zoals een grens op de kaart". Nederlandse literatuur in vergelijkend perspectief. Gevalstudies (Academia Press, 2014). In 2009 was hij medesamensteller van Over grenzen/Oor grense en in 2012 hoofdredacteur van Toenadering. Literair grensverkeer tussen Afrikaans en Nederlands (Acco).

Foto: Naomi Bruwer

Breytenbach notitie #7: Vraaggesprekken met Breytenbach in het Vlaamse weekblad HUMO

Yves T'Sjoen Meningen 2022-11-07

"Interessant zijn Breytenbachs beschouwingen over de verhouding tussen poëzie en politiek activisme: 'Politiek is de kunst van het mogelijke, kunst is de noodzaak van het onmogelijke' én 'Ik vind niet dat het de rol van de kunstenaar is politiek actief te zijn'. Opmerkelijk is dat in beide vraaggesprekken in HUMO met Breytenbach net die politieke overtuiging en zienswijze en nauwelijks of niet het creatieve werk aan bod komen."

Wisselleerstoel Nederlands in Zuid-Afrika en Namibië

Yves T'Sjoen, Yra van Dijk Academisch 2022-11-03

"De onderzoeksleerstoel Nederlandse taal- en letterkunde en cultuurkunde (meertalige context en culturele diversiteit) (Universiteit van Kaapstad, Universiteit van die Wes-Kaapland en Universiteit Stellenbosch) is met de eerste leerstoelbekleder Prof. Yra van Dijk (Leiden) in vliegende vaart van start gegaan."

André Demedts en een Vlaamse verbintenis

Yves T'Sjoen Meningen 2022-10-31

"De Zuid-Afrikaanse academica heeft het over Demedts als een 'geesgenoot en brugbouer' die tussen 1951 en 1979 heeft bijgedragen tot de samenwerking tussen Vlaamse schrijvers en het wetenschappelijk periodiek."

Breytenbach notities #6: Breytenbach-documenten in het archief van de Universiteit van Witwatersrand

Yves T'Sjoen Meningen 2022-10-26

"In het Historical Papers Research Archive van de Universiteit van die Witwatersrand (Johannesburg) worden de Alexandre Moumbaris Papers geconserveerd. In het dossier A3441 bevinden zich archivalia die Breyten Breytenbachs betrokkenheid documenteren bij de antiapartheidsbeweging in Frankrijk en meer specifiek – samen met Johnny Makhatini en Barend Schuitema, toenmalig secretaris van de Nederlandse Anti-Apartheid Beweging– bij de oprichting van het Bureau d’information sur l’Afrique Australe (BIAA)."

Breytenbach-notitie #5: Naar aanleiding van een Hertzogprijs

Yves T'Sjoen Meningen 2022-10-24

"De overigens niet onbelangrijke anekdotiek en heisa die de Hertzogprys 2022 omgeven, vooral de stellingenoorlog die door de toespraak van S.J. Naudé aan hevigheid heeft gewonnen, zijn een symptoom van een dieperliggend gevoel van onbehagen bij actoren binnen een systeem die voor jaren, misschien zelfs decennia, de macht hadden om de eigen positie esthetica als dominant te ervaren. Schrijvers onder wie Breytenbach en Krog, maar ook vele anderen zoals Kamfer, Naudé, Phillips, Small, Venter en Winterbach (en veel andere jonge stemmen in de Afrikaanse letteren, vitaler dan ooit en zich al lang niet meer beperkend tot een witte canon), zorgen ervoor dat machtsbastions zich stilaan op drijfzand bevinden, anachronismen worden, en finaal inleveren aan macht en dominantie."

In gesprek met de nieuw aangestelde ambassadeur van België in Zuid-Afrika

Yves T'Sjoen Meningen 2022-10-19

"Met Paul Jansen als nieuwe ambassadeur en mevrouw Lieve Decaluwé als Belgisch consul worden plannen gesmeed voor méér rechtstreekse lijnen tussen België en Zuid-Afrika."

Van Claus tot Breytenbach en Krog: Voorstel voor een transnationale invloedenstudie

Yves T'Sjoen Meningen 2022-10-10

"De studie van literaire oeuvres in transnationaal perspectief resulteert in bevindingen die het in tekstproductie geïnternaliseerde proces van cultuurtransmissie laat zien. Dat Hugo Claus met zijn poëzie ook buiten het Nederlandse taalgebied wist te inspireren en lezers vond van het gehalte van Breytenbach en Krog, is dus door deze schrijvers zelf meermaals geattesteerd."

Breytenbach notitie #4: Boekomslagen, herdrukken en vertalingen

Yves T'Sjoen Literatuur 2022-10-04

"Niet voor niets typeerde J.M. Coetzee hem als 'most untranslatable of Afrikaans poets'."

Hugo Claus en Zuid-Afrika. Literaire posture in Afrikaans

Yves T'Sjoen Meningen 2022-10-03

"Eerst help ik een hardnekkig misverstand uit de wereld over Claus en Zuid-Afrika. Het betreft een misvatting waaraan ik zelf schuldig ben."

Schrijver in verzet: Breytenbach en het Parlement International des Écrivains (Breytenbach notities #3)

Yves T'Sjoen Meningen 2022-09-29

"Belangrijk in de kortstondige geschiedenis van het PIE (1994-2004), onder het voorzitterschap van respectievelijk Salman Rushdie (1994-1997), Wole Soyinka (1997-2000) en de Amerikaanse schrijver Russell Banks (2000-2004), was de uitgave van het magazine Autodafe (Serpent’s Tail, Londen). Het periodiek publiceerde literaire bijdragen van schrijvers, in hun land slachtoffer van censuur of fysieke dreigementen."

Breytenbach notities #2: "Die groot Andersmaak". Samenspraak tussen Frederik Van Zyl Slabbert en Breyten Breytenbach over democratie in Zuid-Afrika na 1990

Yves T'Sjoen, Alwyn Roux Meningen 2022-09-19

"In Woordenaar woordnar (2019), meer bepaald in de 'Loopbaanskets', memoreert Francis Galloway Van Zyl Slabberts actieve betrokkenheid bij de Dakar-gesprekken en bij het centrum voor democratie, ontwikkeling en cultuur, als mede-initiatiefnemer van het beraad en later als medeoprichter van het instituut."

Herman de Coninck schrijft Antjie Krog: "Een van de redenen waarom ik graag naar Zuid-Afrika kom, is het gevoel dat alles daar in beweging is, de politiek, maar ook de moraal"

Yves T'Sjoen Meningen 2022-09-13

"De briefpassages waarin Breytenbach wordt genoemd, hebben alle te maken met de antiapartheidsstrijd en diens politieke rol in Zuid-Afrika. De brief [360] die is gericht aan Antjie Krog, opgenomen op pagina’s 673–675 van de epistolaire verzameling, spreekt niet over haar poëzie – hoewel 'een prima dichteres' – maar over literatuur en engagement, over het gegeven dat volgens De Coninck het dichterschap 'ondergeschikt gemaakt [aan] de struggle'."

"Bij Mouille Point ligt de zeeolifant met haar gemuilkorfde weemoed": Kousbroek en Van Woerden in de Moederstad

Yves T'Sjoen Meningen 2022-09-12

"In het slotdeel van de notitie over Zuid-Afrika duikt een bij Drieankerbaai gestrande zeeolifant op. Méér nog, het dier dringt zich op de voorgrond en is meer dan een aquatische metafoor."

Breytenbach notities #1: "Waar julle jul ook bevind – mag dit in die goue stof van rym en ritme (dit wil sê siel en liggaam) en nikswees wees"

Yves T'Sjoen Literatuur 2022-09-06

"In een reeks met Breytenbach-notities worden data toegevoegd aan de zeer gedetailleerde, rijk gedocumenteerde publicaties Breyten Breytenbach as openbare figuur (1990 en 2004) en de 'Loopbaanskets' met bio- en bibliografische gegevens (2019), door Breytenbach-specialiste en archivaris Francis Galloway al jarenlang met kennis en kunde samengesteld. Vanuit transnationaal perspectief, meer specifiek met betrekking tot Breytenbachs contacten met de Lage Landen, valt nog heel wat op te tekenen. ... Zodat zich met deze nieuwe aantekeningen en annotaties mogelijk een volgend Breytenbach-studieboek aankondigt, naast de monografie die collega Alwyn Roux en ik voorbereiden over 'Afrika te verbeel' in het werk van Breytenbach (VisionKeepers-project, Unisa)."

"Je moet Afrika verbeelden." – Breyten Woorddwaas over "het eiland"

Alwyn Roux, Yves T'Sjoen Academisch 2022-08-23

"Naast Denkend vuur biedt de Middenwereld-tetralogie, meer bepaald Woordvogel, een verzameling met eilandnotities. Die persona is Breyten Woorddwaas, ook wel Breyten Woordvogel genoemd, die zijn Lezer rechtstreeks aanspreekt."

Top