Die minister van sport, kuns en kultuur, Gayton McKenzie, en sy politieke party, die Patriotiese Alliansie (PA), bevind hulle midde-in ’n reeks omstredenhede.

In die jongste skandaal het die DA ’n beroep op die PA gedoen om onmiddellik streng op te tree teen sy jeugleier in Kaapstad, wat krimineel ondersoek word vir beweerde pogings om ’n tienermeisie in Bonteheuwel uit te lok vir seksuele gunsies.

Hierdie saak is nou die onderwerp van ’n polisie-ondersoek, en die DA vra dat die volle verloop van die wet sy gang moet gaan.

Hierdie voorval kom net weke nadat McKenzie se twiets op sosiale media getoon het dat hy in die verlede na bewering herhaaldelik die “k-woord” op X, voorheen Twitter, gebruik het.

Dit volg kort op die hakke van die voorlopige skorsing van die PA se adjunkpresident, Kenny Kunene, deur McKenzie. Hy het Kunene as adjunkpresident geskors weens dié se vriendskap met ’n beweerde misdadiger, Katiso Molefe, wat daarvan beskuldig word dat hy die moord op die musikant Oupa Sefoka, bekend as DJ Sumbody, en twee van sy lyfwagte in 2022 beplan het.

Die DA sê in ’n verklaring die jongste gevalle wys die PA vir wat dit werklik is, naamlik ’n party wat “die tuiste is van kriminele elemente” en een persoonlike mag bo die veiligheid en waardigheid van die gemeenskap stel.

’n DA-stadsraadslid in Kaapstad, Angus McKenzie, sê Suid-Afrikaners verdien leiers wat kinders beskerm, vroue respekteer en die wet volg. In plaas daarvan het die PA hulself bewys as ’n party van wetsoortreders, nie wetmakers nie, het hy gesê.

ActionSA het reeds vroeër die maand ’n klag teen Gayton McKenzie by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (SAMRK) ingedien weens sy beweerde rassistiese twiets. Daarin het hy na bewering, volgens skermgrepe uit sy Twitterprofiel, herhaaldelik haatlike beledigings uit die apartheidsera gebruik, tesame met ander aanstootlike verwysings wat gedien het om swart Suid-Afrikaners te verneder en te ontmenslik.

Die SAMRK het besluit om die klagte te ondersoek, en sê hulle het ’n prima facie-bevinding gemaak “dat sy betreurenswaardige uitsprake” wel die bepalings van Suid-Afrika se gelykheidswette skend.

Media Statement: South African Human Rights Commission (SAHRC) on the ‘k- word’ posts and alleged xenophobic utterances by Minister Gayton McKenzie pic.twitter.com/Kxmt3aIfAw

— SAHRCommission (@SAHRCommission) August 15, 2025

ActionSA sê hulle sien uit daarna dat die kommissie die volgende stappe sal kommunikeer om McKenzie aanspreeklik te hou. “Rassisme moet met gevolge gekonfronteer word, ongeag wie die oortreder is of hul status in die samelewing.”

🚫 Racism and the dehumanisation of any person have no place in South Africa!

We have reported Minister Gayton McKenzie to the South African Human Rights Commission for repeatedly using hateful Apartheid-era slurs to degrade and dehumanise black South Africans. pic.twitter.com/WRcQKbb58d

— ActionSA (@Action4SA) August 9, 2025

McKenzie ontken ten sterkste dat hy rassisties is en beskuldig die SAMRK daarvan dat hulle hom belaster het toe hulle bewerings van haatspraak “openbaar” gemaak het voordat hulle aan hom ’n verhoor toegestaan ​​het. 

Hy sê nie een van sy twiets het enige voorneme getoon om skade aan te rig, skade aan te hits of haat te bevorder soos vereis kragtens die regstoets wat in Qwelane v South African Human Rights Commission [2021] ZACC 22 vasgestel is nie. “In plaas daarvan weerspieël hulle my konsekwente antirassistiese standpunt,” het hy gesê. 

Die DA sê in hulle verklaring hulle sal altyd saam met slagoffers en gemeenskappe staan en nie mense duld wat probeer om seks te hê met tienermeisies en dan voorgee dat hulle gemeenskapsleiers is nie. “Die veiligheid van ons kinders is nie onderhandelbaar nie,” lui die verklaring

Die DA en ander politieke groepe het al herhaaldelik dringende optrede geëis. Hulle het ook gesê McKenzie se etiek, leierskap en bekwaamheid word toenemend in twyfel getrek.

Vroeër die maand het die Hooggeregshof ook bevind dat die tydelik geskorste PA- adjunkpresident, Kenny Kunene, haatspraak gepleeg het deur die EFF-leier Julius Malema ’n kakkerlak te noem. Die hof het hom gelas om binne een maand nadat die bevel gegee is, ondubbelsinnig om verskoning te vra.