’n Rekordgetal van meer as 900 000 matrikulante regoor Suid-Afrika het gister (Dinsdag) begin met die skryf van die 2025 Nasionale Seniorsertifikaat- (NSS-) matriekeksamens.
Hierdie jaar se matrieks sluit ongeveer 766 000 voltydse en 137 000 deeltydse kandidate in, die hoogste getal sedert die openbare eksamens in 1996 ingestel is.
Volgens die Departement van Basiese Onderwys is die NSS ’n barometer vir die land se opvoedkundige vordering, aangesien dit die kulminasie van 12 jaar se formele skoolopleiding verteenwoordig.
Die minister van basiese onderwys, Siviwe Gwarube, sê al nege provinsiale onderwysdepartemente is gereed om die eksamens af te neem, met voldoende toesig, logistieke ondersteuning en sekuriteitsmaatreëls.
[UPDATE ON THE 2025 NSC EXAM READINESS]
Minister @Siviwe_G provided an update on the 2025 NSC Exam Readiness as candidates gear up to sit for the first exam. In total we have over 900 000 candidates who will sit for the 2025 Exam#education #NSC2025 #Matric @DBE_SA @GovernmentZA pic.twitter.com/6p3PjlSnQY
— Dr Reginah Mhaule (@ReginahMhaule) October 20, 2025
Die NSS-eksamen is nie bloot ’n akademiese toets nie; dit is ’n nasionale gebeurtenis wat die land se onderwysstelsel, sosiale ongelykhede en jeugtoekoms in fokus plaas. Vir duisende leerders is dit die deurgang na hoër onderwys, beroepsopleiding of die arbeidsmark. Die sertifikaat bepaal toegang tot universiteite, kolleges en ander tersiêre instellings, gebaseer op prestasie in sewe vakke.
Leerders kan toegang kry tot graad-, diploma- of sertifikaatopleiding, na gelang van hul punte.
Gwarube het die eksamens beskryf as ’n “deurslaggewende stap in elke jong Suid-Afrikaner se lewenspad”. Sy het ook beklemtoon dat haar departement berading en akademiese ondersteuning beskikbaar gestel het vir leerders wat onder druk verkeer. “Ons weet die matriekeksamen bring spanning mee, en ons het hulpbronne beskikbaar gestel om leerders te ondersteun,” het sy gesê.
We have just completed the National NSC Examination State of Readiness Media Briefing.
All nine Provincial Education Departments have indicated their readiness to administer the exams and I can confirm that all 9 provinces are ready.
This year, we have over 766 000 candidates… pic.twitter.com/c5IDS9ugKp
— Siviwe Gwarube (@Siviwe_G) October 20, 2025
Umalusi, die raad vir gehalteversekering in onderwys, monitor die eksamenproses streng om geloofwaardigheid en regverdigheid te verseker. Sekuriteitsmaatreëls sluit voorkoming van lekkasies in, ’n kwessie wat in vorige jare opslae gemaak het.
Die departement het ’n waarskuwing uitgereik teen vals gerugte op sosiale media oor sogenaamde veranderinge aan die skoolkalender en eksamendatums. Hierdie gerugte het verwarring onder leerders en ouers veroorsaak. Die departement het die publiek versoek om slegs amptelike kanale te gebruik vir inligting en om verdagte berigte by plaaslike onderwyskantore te verifieer.
Gwarube het in ’n onlangse perskonferensie haar vertroue uitgespreek dat die eksamens sonder groot voorvalle sal verloop. “Ons het uitgebreide voorbereidings getref, insluitend die oprigting van eksamensentrums, voldoende vraestelle en toesigpersoneel regoor die land,” het sy gesê.
Die Suid-Afrikaanse Demokratiese Onderwysersunie (SADOU) het ook ’n oproep gedoen vir streng sekuriteit om lekkasies te vermy.
Die 2025-matrieks het unieke uitdagings in die gesig gestaar. Baie van hierdie leerders se skooljare is ontwrig deur die Covid-grendelmaatreëls, wat onderrigtyd in 2020 en 2021 geraak het. Die Departement van Basiese Onderwys het spesiale programme ingestel, soos herwinningsklasse en aanlyn hulpbronne, om hierdie gapings te vul. In benadeelde gemeenskappe, veral in landelike gebiede, is ekstra aandag gegee om te verseker dat sentrums met nodige fasiliteite toegerus is. Organisasies soos die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap (NYDA) bied stresbestuur- en studiehulp aan, met die boodskap dat leerders hul gesondheid moet prioritiseer en gereelde pouses moet neem.
#NSC2025| Preparation meets opportunity, this is your moment to rise and shine. Every late night, every revision session, and every challenge you’ve overcome has led you here. Stay calm, focused, and confident in your abilities. Trust your journey and give each paper your very… pic.twitter.com/NuRmzhtRfa
— Dep. Basic Education (@DBE_SA) October 21, 2025
In die komende dae sal die fokus verskuif na kernvakke, met die Engels-eksamen as ’n vroeë mylpaal. Die eksamens het amptelik afgeskop met vakke soos rekenaartoepassingstegnologie en buitelandse tale, wat tradisioneel deur kleiner groepe geskryf word. Donderdag volg die Engels-eksamen wat ’n kernvak is en vir die meeste NSS-kandidate verpligtend is. Ander belangrike vakke, soos wiskunde, fisiese wetenskappe en lewenswetenskappe volg in die komende weke. Die eksamenperiode strek tot 26 November, met uitslae wat vroeg in Januarie 2026 verwag word.
Vir Suid-Afrika verteenwoordig hierdie eksamens meer as akademiese prestasie. Dit is ’n simbool van hoop vir ’n generasie wat die land se toekoms vorm. Soos Gwarube opgemerk het, rus die toekoms van die land in die hande van hierdie jongmense. Hul sukses sal nie net individuele lewens verander nie, maar ook tot ’n sterker, meer gelyke samelewing bydra.
