Terwyl die Amerikaanse president, Donald Trump, ’n donker prentjie van Suid-Afrika skilder en wit Suid-Afrikaners aktief nooi om as vlugtelinge na die VSA te stroom, is daar ’n verrassende teenstroom aan die gang.
Duisende Suid-Afrikaners in die buiteland – die sogenaamde ekspats – pak volgens verskeie bronne juis nou hul tasse om terug te keer na die land wat Trump beweer hulle “vervolg”.
Hierdie verskynsel weerspreek die narratief van ’n “blanke volksmoord” wat gereeld in regse Amerikaanse kringe opgeklink het. Waar Trump ’n beeld van vlugtende Afrikaners skep, wys die werklikheid dat baie kies om terug te kom, nie uit vrees nie, maar uit hoop.
Werwingsagentskappe rapporteer sedert die einde van verlede jaar ’n ongekende belangstelling in repatriëring. Anton van Heerden, uitvoerende hoof van DNA Employer of Record, bevestig ’n styging van 70% in aktiewe navrae oor die laaste ses maande verlede jaar. Hierdie belangstelling kom uit wêreldstede soos Londen, New York, Sydney en Amsterdam.
CEO of DNA Employer of Record Anton van Heerden says some of the reasons South Africans living abroad are choosing to come back home is living standards and culture differences, amongst others.
Watch: https://t.co/JpWvUlHENI#Newzroom405 pic.twitter.com/uvlOF5WrI5
— Newzroom Afrika (@Newzroom405) December 9, 2025
Die ommekeer van ’n omstrede 1995-wet in November 2025 wat bepaal het dat Suid-Afrikaners outomaties hul burgerskap verloor wanneer hulle ’n tweede nasionaliteit aanneem, het die deure verder oopgegooi. Sedertdien het meer as 12 000 mense reeds die Departement van Binnelandse Sake se nuwe portaal besoek om hul status na te gaan of te herstel.
Volgens onlangse data van Stats SA het byna 15 000 wit Suid-Afrikaners reeds in 2022 teruggekeer. Dit is deel van altesaam 28 000 terugkerendes daardie jaar, wat beteken dat 52,9% wit was. Hoewel daar sedert 2001 ’n netto uitvloei van ’n halfmiljoen wit inwoners was, wys die nuwe tendens glo ’n ommekeer.
Die terugkeer van Suid-Afrikaners uit die buiteland is nie ’n massabeweging nie, maar wel ’n betekenisvolle tendens wat die narratief van Trump direk weerspreek.
Die hoofredes vir mense se besluite is nie vrees vir misdaad nie, maar positiewe trekkragte. Familiebande staan voorop. “My hart is net vol dankbaarheid om hier te wees,” sê Naomi Saphire (46), wat ná twee dekades in North Carolina na Plettenbergbaai teruggekeer het. Sy en haar man Danny het hulle met hul kinders en honde in die Wes-Kaap gevestig. “Die VSA was goed vir my, maar ek het gevoel ek ontneem my kinders van hierdie lewe met meer buitelugtyd, bekostigbare gesondheidsversekering en beter skole.”
Thousands of white South Africans are planning to return home despite President Trump's statements that the white minority is being persecuted by the country's Black majority government https://t.co/aVKgkDnX7T
— Reuters (@Reuters) March 11, 2026
Andrew Veitch (53), wat in 2003 na Kalifornië gevlug het ná ’n gewapende rooftog in Suid-Afrika, het aan Reuters gesê hy beplan ook nou om terug te keer. Hy noem Amerikaanse massaskietery en geweld deur immigrasiebeamptes as groter bedreigings: “Mense word in helder daglig geskiet. Ek wil nie in so ’n plek bly nie.”
Eugene Jansen (38), ’n ingenieur wat in Desember uit Nederland teruggekeer het saam met sy vrou en twee kinders, sê eenvoudig: “Die mening is dat die land verbeter.”
Ekonomiese faktore speel ook ’n groot rol. Die lewenskoste in Suid-Afrika is aansienlik laer, daar is geen beurtkrag meer nie, en die rand het versterk. Baie van diegene wat terugkeer, hou hul buitelandse salarisse terwyl hulle in veiligheidskomplekse woon of private sekuriteit het wat misdaad effektief hanteer, volgens Van Heerden: “As jy ’n veilige omgewing kan bekostig, kan jy ’n baie beter lewe hê as in die meeste plekke in die Noordelike Halfrond.”
Thousands of white expats head back to SA despite Trump’s ‘persecution’ claims https://t.co/R4YMtrc5Sw
— Yusuf Abramjee (@Abramjee) March 11, 2026
Die tendens is veral ironies in die lig van Trump se vinnige vlugtelingprogram. Sedert Mei 2025 het ongeveer 3 500 wit Suid-Afrikaners (hoofsaaklik Afrikaners) as vlugtelinge in die VSA aangekom. Trump beweer hulle vlug vir “rassediskriminasie”, grondhervorming en “volksmoord”, veral plaasmoorde. Trump het selfs foto’s en video’s gebruik om sy saak te stel, maar Reuters het aangetoon dat die foto’s, waarvan sommige uit die Kongo kom, gebruik is sonder om die konteks waarin hulle geneem is, te verstaan.
Terwyl Trump Afrikaners nooi om Amerika toe te gaan as vlugtelinge, kies baie wit ekspats die teenoorgestelde rigting. Hulle beskou die lewe in sekuriteitskomplekse in Suid-Afrika as beter as klein woonstelle of motelle in die VSA, ten spyte van misdaad.
