Terwyl Suid-Afrika pas ’n historiese mylpaal van 365 dae sonder nasionale beurtkrag gevier het, hang ’n donker wolk oor Johannesburg. Eskom het ’n formele kennisgewing uitgereik waarin hulle dreig om kragtoevoer na dele van die land se ekonomiese hart te verminder, te onderbreek of selfs heeltemal af te skakel weens die Stad se skokkende agterstallige skuld van meer as R5,25 miljard.
Eskom has issued a notice of intent to reduce, interrupt and/or terminate electricity supply to certain bulk supply points in the City of Johannesburg (CoJ).https://t.co/ioCBDkCr3H#GovZAUpdates pic.twitter.com/QRTGbpJ3uq
— @SAgovnews (@SAgovnews) May 20, 2026
Die goeie nuus vir die res van die land is duidelik: Eskom se kragopwekkingsherstelplan het vrugte afgewerp. Onbeplande afsluitings by kragstasies is drasties verminder, die energiebeskikbaarheidsfaktor het verbeter, en die stelsel is stabiel genoeg om selfs die winter van 2026 sonder beurtkrag te trotseer. Vir die eerste keer in byna agt jaar kan Suid-Afrikaners staatmaak op betroubare elektrisiteit – ’n verligting wat besighede, huishoudings en die ekonomie al lank nodig gehad het.
Maar vir inwoners van Johannesburg is die werklikheid anders. Eskom waarsku dat hulle vanaf 8 Julie 2026 moontlik krag na bepaalde massavoorsieningspunte sal beperk as die Stad en City Power nie betaal nie. Benewens die R5,255 miljard agterstallige skuld is nog R1,58 miljard vir die huidige rekening op 5 Junie 2026 betaalbaar – ’n totale blootstelling van byna R6,8 miljard.
Eskom issues a notice of its intention to reduce, interrupt and/or terminate the supply of electricity to certain bulk supply points against the City of Johannesburg and City Power as arrear debt reaches R5.2 billion pic.twitter.com/8LB8goJhfQ
— Eskom Hld SOC Ltd (@Eskom_SA) May 19, 2026
Die Organisasie Teen Belastingmisbruik (Outa) het ’n dringende beroep op Eskom en die Nasionale Energiereguleerder (Nersa) gedoen om in te gryp in die voortslepende skuldkrisis tussen Eskom en die Stad Johannesburg.
Outa waarsku in ’n verklaring dat getroue, betalende inwoners en besighede nie die slagoffers van die metro se finansiële wanbestuur mag word nie. Julius Kleynhans, uitvoerende bestuurder by Outa, het beklemtoon dat die publiek reeds vir hulle krag betaal deur munisipale rekeninge, maar dat die munispaliteit versuim om hierdie fondse aan Eskom oor te betaal. Die organisasie stel voor dat Eskom tydelik die beheer van die elektrisiteitsfakturering by die Stad oorneem om die skuld direk uit die inkomstestroom te verhaal, of dat ’n stelsel van twee verskillende betalings ingestel word.
@Eskom_SA threat to interrupt or reduce electricity supply to parts of Johannesburg over unpaid municipal debt is a predictable consequence of @CityofJoburgZA years of financial mismanagement however paying residents and businesses cannot become collateral damage.
Read our full… pic.twitter.com/nGANMvUdCp
— OUTA (@OUTASA) May 20, 2026
Die krisis volg kort op die hakke van waarskuwings deur die minister van finansies, Enoch Godongwana, oor die metro se verswakkende finansiële posisie en onbefondste begrotings. Outa eis nou dat Nersa strenger toesig moet hou oor verspreidingslisensies en dat munisipale bestuurders persoonlik aanspreeklik gehou moet word vir besluite wat die kragtoevoer van belastingbetalers in gevaar stel. Die organisasie ondersoek tans alle moontlike kanale om inwoners teen kragafsluiting te beskerm en moedig die publiek aan om skriftelike vertoë aan Eskom te rig.
Johannesburg ontvang wel elektrisiteitsgeld by inwoners en besighede, maar slaag nie daarin om Eskom se deel betyds oor te betaal nie. Dit is nie ’n nuwe probleem nie. Vorige dreigemente is al afgeweer deur hofbevele en onderhandelinge, waaronder ’n ooreenkoms in November 2025 waarvolgens City Power belowe het om R3,2 miljard oor vier jaar af te betaal. Daardie ooreenkoms is egter herhaaldelik verbreek.
Eskom is threatening to cut electricity supply to the City of Johannesburg over unpaid debt now standing at R5.2 billion. Eskom has issued a notice of intention to terminate electricity supply, saying City Power has failed to honour their Electricity Supply Agreement. Tune in to… pic.twitter.com/z4xbXjNI6o
— eNCA (@eNCA) May 19, 2026
Eskom noem die situasie “onaanvaarbaar”. Eskom self het jare se staatskaping, korrupsie en swak instandhouding oorleef en is nou besig om finansieel te herstel. Hulle weier om langer as geldvoorsiener vir munisipaliteite op te tree. Landwyd skuld munisipaliteite Eskom meer as R110 miljard, ’n syfer wat binne vyf jaar na R300 miljard kan styg as niks gedoen word nie. Johannesburg is een van die grootste oortreders.
Eskom het spesifieke substasies geïdentifiseer, waaronder Fordsburg (wat die middestad, Auckland Park en Mayfair bedien), Beyers (Fairlands en Cresta) en areas in Midrand soos Crowthorne en Allandale. Dit kan lei tot ontwrigting vir besighede, hospitale, nywerhede en mense se daaglikse lewe – presies die soort plaaslike “beurtkrag” wat die land gedink het verby is.
Energiekenners wys daarop dat hierdie munisipale skuldkrisis die grootste bedreiging vir Eskom se nuutgevonde stabiliteit is. Selfs al is daar geen nasionale beurtkrag nie, kan plaaslike onderbrekings dieselfde ekonomiese skade aanrig.
Terwyl die land die einde van beurtkrag vier, wys die munisipale skuld dat die elektrisiteitsektor se probleme dieper as net by opwekking lê. Swak plaaslike bestuur, niebetaling en korrupsie bedreig die wins wat Eskom gemaak het.
Vir Johannesburg se inwoners beteken dit een ding: Betaal jou rekening, maar moenie aanneem jou krag is veilig nie. Die ligte mag dalk binnekort flikker – nie weens Eskom se kragstasies nie, maar weens die Stad se leë beursie.
