Terwyl die Madlanga-kommissie van ondersoek sy finale fase binnegaan, plaas nuwe getuienis die EFF-leier, Julius Malema, toenemend in die kollig oor beweerde politieke gunste en sy verhouding met die omstrede voormalige adjunkhoof van die polisie se misdaadintelligensie-eenheid, genl-maj Feroz Khan.
Die jongste onthullings kom op ’n sensitiewe tyd vir Malema en die EFF, met die munisipale verkiesing van 4 November wat vinnig nader kom. Hoewel geen bevindings nog teen Malema gemaak is nie, dreig die getuienis om die politieke druk op hom verder te verhoog.
Julius Malema faces growing corruption claims ahead of elections: EFF leader Julius Malema faces significant political hurdles ahead of the November elections as corruption allegations intensify. Evidence from the Madlanga Commission suggests Malema used his parliamen… https://ranked.news/994386?u=b
— Ranked News (@rankednews.bsky.social) June 16, 2026 at 2:03 AM
Die kommissie, onder voorsitterskap van die afgetrede Konstitusionele Hof-regter Mbuyiseli Madlanga, ondersoek bewerings van korrupsie, politieke inmenging en georganiseerde misdaad binne die strafregstelsel. Die finale verslag moet teen 31 Augustus aan president Ramaphosa oorhandig word.
Die fokus het Dinsdag geval op WhatsApp-boodskappe wat volgens die kommissie in 2021 tussen Khan en die tabakhandelaar Mo Sayed uitgeruil is. Volgens die getuienisleier, Matthew Chaskalson, dui die boodskappe daarop dat Sayed as tussenganger tussen Khan en Malema opgetree het.
Chaskalson het aangevoer dat Khan konsepte vir parlementêre vrae voorberei het wat deur die EFF aan die destydse inspekteur-generaal van intelligensie, Isaac Dintwe, en die destydse minister van polisie, Bheki Cele, gestel is. Die doel sou volgens die kommissie gewees het om druk op Dintwe uit te oefen en toegang tot sensitiewe inligting te verkry.
Hy het die beweerde verhouding beskryf as “’n onwettige guns vir ’n guns”, waarin Khan na bewering inligting en ondersteuning verskaf het, terwyl Malema politieke beskerming aan Khan sou bied te midde van dissiplinêre probleme.
Khan getuig nie tans voor die kommissie nie, aangesien hy in Junie in ’n skietvoorval beseer is en steeds in die hospitaal herstel. Die WhatsApp-boodskappe is volgens die kommissie uit toestelle verkry wat tydens die ondersoek gekonfiskeer is.
In vroeëre getuienis deur die ondersoeker Tshepo Nyatlo is ook beweer dat Khan vertroulike inligting met Malema gedeel het, onder meer oor die kurator van VBS Mutual Bank. Volgens die kommissie het Sayed ook boodskappe van Malema aan Khan oorgedra, waaronder: “Jy sal nooit bedank nie, dit is ’n stryd en ons sal oorwin.”
Die bewerings vorm deel van ’n veel groter ondersoek na beweerde korrupsie en politieke inmenging binne wetstoepassingsagentskappe. In die afgelope weke het die kommissie ook getuienis aangehoor oor die sogenaamde Big Five-misdaadkartel, ’n omstrede SAPD-tender van R360 miljoen, onwettige tabakhandel, dwelmnetwerke en beweerde politieke moorde.
Die getuienis van die sakeman Vusimuzi “Cat” Matlala is intussen tot 15 Julie uitgestel.
Die Madlanga-kommissie is in 2025 ingestel ná ernstige bewerings deur lt-genl Nhlanhla Mkhwanazi oor korrupsie en politieke inmenging binne die SAPD, die Nasionale Vervolgingsgesag en ander staatsinstellings. Weens die omvang van die getuienis het Ramaphosa die kommissie se termyn verleng.
Ná indiening van die finale verslag sal die President moet besluit hoe die aanbevelings hanteer word. Dit kan tot strafregtelike ondersoeke, siviele stappe of administratiewe optrede lei, hoewel die uiteindelike uitvoering daarvan van die regering en vervolgingsowerhede sal afhang.
Malema en die EFF ontken reeds lank enige onbehoorlike verhouding met Khan. Die party beskryf die kommissie as ’n polities gemotiveerde poging om opposisiepartye, veral die EFF, te diskrediteer.
Malema het vroeër gesê Khan is bloot ’n kennis uit sy ANC-dae en het enige onregmatige samewerking ontken. Tot dusver het hy nie in die openbaar op die jongste getuienis voor die kommissie gereageer nie.
Hoewel die kommissie nog geen finale bevindings gemaak het nie, verhoog die jongste getuienis die politieke druk op Malema en ander rolspelers wat in die ondersoek genoem word. Met die sperdatum vir die finale verslag net weke van nou af, sal die aandag toenemend verskuif na die kommissie se bevindings en die vraag of dit uiteindelik tot vervolgings en betekenisvolle hervormings sal lei, of bloot nog ’n omvattende ondersoek sal wees waarvan die aanbevelings nooit ten volle uitgevoer word nie.
- Fokusprent deur Alexander Lesnitsky van Pixabay.
