’n Kragtige koue front het groot dele van die land Maandag in ’n ysige greep vasgevang met swaar sneeuval in veral die hoërliggende gebiede van KwaZulu-Natal en die noordelike Oos-Kaap.
Verskeie bergpasse en sleutelroetes was onbegaanbaar as gevolg van die sneeu. Motoriste is gestrand gelaat, nooddienste is op volle sterkte ontplooi, en owerhede het dringende waarskuwings uitgereik dat mense tuis moet bly en onnodige reise moet uitstel.
Die Suid-Afrikaanse Weerdiens (SAWD) het vroeër ’n Oranje Vlak 6-waarskuwing vir ontwrigtende sneeu uitgereik oor die Chris Hani-distrik asook die Senqu-, Elundini- en Matatiele-munisipaliteite in die Oos-Kaap.
Hierdie waarskuwing bly tot vandag (Dinsdag 11 Augustus) van krag en dui op ernstige ontwrigtings van verkeer en die tydelike onberykbaarheid van sommige gemeenskappe. Geel Vlak 2-waarskuwings vir plaaslike ontwrigtende sneeu is ook in plek vir dele van die Oos-Kaap, die oostelike en suidelike Vrystaat langs die Lesotho-grens, en die westelike dele van KwaZulu-Natal, uitgereik.
In KwaZulu-Natal is die R617 tussen Underberg en Kokstad – ’n belangrike roete deur die suidelike Drakensberg – vroeër die dag gesluit weens swaar sneeuval. Verkeer is herlei na die R56. Die Padverkeersinspektoraat (PVI) het bevestig dat ten minste een vragmotor by Kingscote in die sneeu vasgekeer is. Sneeu is ook gerapporteer in Kokstad, Underberg, Matatiele en die omgewing van Nottingham Road en die omliggende landelike gebied.
Die KZN-departement van Vervoer en Menslike Nedersettings, onder leiding van die LUR Siboniso Duma, het die provinsie se sneeu-responsplan geaktiveer. Die plan behels dat sneeu so gou moontlik verwyder word voordat dit ’n diepte van 30 cm bereik. “Ons versoek motoriste om hul reise uit te stel en lede van die publiek om binnenshuis te bly. Voorkoming is beter as genesing,” het Duma gesê. Hy het ook “sneeukykers” wat spesifiek na sneeugebiede reis om foto’s te neem skerp gewaarsku om weg te bly, aangesien hulle die situasie verder kan kompliseer.
In die Oos-Kaap is die situasie ewe ernstig. Drie bergpasse is vroeg Maandag toegemaak weens swaar sneeuval:
- Die Barkly-pas op die R58 tussen Khowa (Elliot) en Ekhephini (Barkly East);
- Die Penhoek-pas op die N6 tussen Komani en James Calata (Jamestown); en
- Die Boesmanshoek-pas tussen Sterkstroom en Molteno.
Provinsiale vervoerswoordvoerder Unathi Binqose het bevestig dat verskeie voertuie gestrand is en dat nooddienste hard werk om motoriste te help.
Ander roetes wat geraak word, sluit in die Lootsberg-pas op die N9 tussen Middelburg en Robert Sobukwe Town (Graaff-Reinet), dele van die R61, en die R415 na die Qacha’s Nek-grenspos met Lesotho, wat ook gesluit is.
In die Wes-Kaap is die Swartberg-pas naby Oudtshoorn met sneeu bedek en gesluit. Dit is as uiters gevaarlik verklaar.
Die koue front en gepaardgaande laedrukstelsel het nie net sneeu gebring nie, maar ook baie koue, winderige toestande en uiters rowwe seertoestande langs die kus
’n Geel Vlak 4-waarskuwing vir skadelike winde en golwe is langs die KwaZulu-Natal-kus uitgereik. ’n Geel Vlak 2-waarskuwing vir ontwrigtende reën is ook van krag in dele van die Oos-Kaap (onder meer Nyandeni, Port St Johns, Ingquza Hill en Bizana) en die suidelike en westelike dele van KwaZulu-Natal, waar plaaslike oorstromings van paaie, brûe en lae-liggende gebiede moontlik is.
Die weerstelsel sal na verwagting tot vandag (Dinsdag 11 Augustus) aanhou waarna toestande geleidelik behoort te verbeter, hoewel dit steeds koud sal bly.
Hierdie winterstorm herinner weer eens hoe vinnig Suid-Afrika se weer kan omswaai, veral in die bergagtige streke. Terwyl sommige inwoners die seldsame sneeutoneel as ’n winterwonderland ervaar, is die realiteit vir baie motoriste en gemeenskappe een van gevaar, ontwrigting en die dringende behoefte om veilig en warm te bly.
Owerhede sal voortgaan om situasies te moniteer en nooddienste te ontplooi waar nodig.
