Die verlenging van die African Growth and Opportunity Act (Agoa) wat die afgelope week deur die Amerikaanse president, Donald Trump, onderteken is, bring tydelike verligting vir Suid-Afrika en ander lande in Sub-Sahara Afrika.
Die besluit, wat terugwerkend geld vanaf September 2025 tot 31 Desember 2026, voorkom dat duisende produkte onmiddellik met hoër Amerikaanse invoertariewe belas word, ’n stap wat groot ekonomiese skade kon veroorsaak het.
SA still in AGOA as Trump signs it into law for one more year https://t.co/1D90Hz4kpf
— Dean Macpherson MP (@DeanMacpherson) February 4, 2026
Alhoewel die verlenging 'n welkome asemteug is, bly die toekoms onseker. Vir die Wes-Kaap se wyn- en landbouprodusente bied dit tydelike sekerheid, maar beklemtoon die dringendheid van markdiversifikasie na Asië, Afrika en Europa. Die venster van een jaar is nou oop, maar of dit sal lei na 'n sterker bilaterale vennootskap of verdere spanning, sal net die onderhandelings van 2026 bepaal.
Ekonome en sakegroepe (soos Agbiz) sê dis beter as niks, maar 'n langer bilaterale ooreenkoms is nodig vir werklike stabiliteit.
South African businesses have welcomed the extension of the US-Africa trade agreement AGOA, which secures duty-free access to US markets and supports thousands of local jobs.
Follow us & read more at: https://t.co/gxlX0KT6xx
#NovaNews #AGOA #TradeNews #BusinessNews pic.twitter.com/lhsEJhwpVL— NovaNews (@NovusMediaZA) February 4, 2026
Agoa bied belastingvrye toegang tot die Amerikaanse mark vir meer as 1 800 produkte uit sowat 32 Afrikalande. Suid-Afrika is verreweg die grootste begunstigde en is verantwoordelik vir byna die helfte van alle Agoa-uitvoere na die VSA. Dit sluit voertuie, motoronderdele, klere, landbouprodukte soos sitrus, tafeldruiwe en wyn, asook sekere minerale in.
Die verlenging het gekom nadat Agoa tegnies in September 2025 verval het. In die tussenperiode is sommige Suid-Afrikaanse uitvoerders met tariewe van tot 30% getref. Die terugwerkende aard van die nuwe besluit beteken egter dat hierdie tariewe moontlik terugbetaal kan word, wat ’n welkome kontantverligting vir uitvoergerigte sektore sal beteken.
US authorities have re-authorised the African Growth and Opportunity Act (AGOA) until the end of this year. https://t.co/2Lyq9sAkhV pic.twitter.com/WUCIREs2Y3
— SABC News (@SABCNews) February 4, 2026
Vir die Wes-Kaap, waar landbou en agriverwerking ’n kernrol in die provinsiale ekonomie speel, is die verlenging besonder belangrik. Die VSA is een van Suid-Afrika se belangrikste uitvoermarkte vir wyn. Duisende werksgeleenthede op wynplase, in kelders en verwante logistieke bedrywe, is direk van gunstige marktoegang afhanklik.
Sonder Agoa sou Suid-Afrikaanse wyn met aansienlik hoër invoerheffings die Amerikaanse mark moes betree, wat dit minder mededingend teenoor wyn uit lande soos Chili, Argentinië en Europese lande sou maak. Wynbedryfskenners waarsku dat selfs ’n betreklik klein tariefverhoging die reeds dun winsmarges verder kan knyp.
Dieselfde geld vir die Wes-Kaap se vrugtebedryf, veral uitvoerders van sitrus, appels en tafeldruiwe. Die tydelike verlenging help om bestaande kontrakte te beskerm en voorkom dat produsente skielik hul pryse moet verhoog of volumes moet sny.
Ekonome en sakegroepe het die verlenging verwelkom, maar beklemtoon dat die kort duur daarvan groot onsekerheid skep. Vorige verlengings van Agoa was dikwels vir vyf tot tien jaar geldig, wat maatskappye in staat gestel het om met groter vertroue te belê en uit te brei. ’n Tydperk van een jaar maak dit moeilik vir produsente en vervaardigers om langtermynbeleggingsbesluite te neem, nuwe aanplantings te beplan of produksiekapasiteit uit te brei. Dit is veral problematies in die landbou, waar beleggingsiklusse oor jare strek.
Hierdie onsekerheid word verder versterk deur die Trump-administrasie se “America First”-benadering. Amerikaanse amptenare het reeds aangedui dat hulle Agoa wil herskryf om groter voordeel vir Amerikaanse besighede en boere te verseker, moontlik deur strenger voorwaardes of groter marktoegang vir Amerikaanse produkte in Afrika te eis.
Vir Suid-Afrika beteken dit dat tarief- en handelsonderhandelings met die VSA in 2026 ’n deurslaggewende rol gaan speel. Sonder ’n langertermynooreenkoms bly uitvoerders kwesbaar vir skielike beleidsveranderings, of selfs uitsluiting uit die program.
Die minister van handel, nywerheid en mededinging, Parks Tau, het die verlenging as ’n nodige asemteug beskryf, maar het gewaarsku dat dit nie ’n volhoubare oplossing is nie. Hy het gesê Suid-Afrika sal voortgaan om vir ’n meer stabiele, voorspelbare en wedersyds voordelige handelsreëling te pleit.
Minister urges longer-term clarity as tariffs and strained relations weigh on trade. https://t.co/jlUUszpywT
— Times LIVE (@TimesLIVE) February 4, 2026
Kortom gee die Agoa-verlenging Suid-Afrika, en veral uitvoersektore in die Wes-Kaap, broodnodige tyd om verliese te beperk en aan te pas. Dit beskerm duisende werksgeleenthede en herstel tydelik stabiliteit in sleutelbedrywe soos wyn, vrugte en motorvervaardiging. Maar sonder ’n langertermynooreenkoms bly die toekoms onseker. Vir boere, wynprodusente en uitvoerders is 2026 nie net ’n jaar van verligting nie, maar ook een van intense diplomatieke en ekonomiese afwagting.
