Terwyl Suid-Afrikaners hul gereedmaak vir een van die grootste brandstofprysstygings in die geskiedenis op 1 April, het die politieke druk op die minister van minerale en petroleumhulpbronne, Gwede Mantashe, breekpunt bereik.
Die DA het in ’n dringende verklaring geëis dat Mantashe volledige besonderhede bekendmaak oor die status van die land se strategiese brandstofreserwes. Die party voer aan dat die publiek die reg het om te weet of daar genoeg voorraad is om die ekonomie te beskerm teen die skokgolwe van die voortslepende konflik in die Midde-Ooste.
Hierdie verklaring van die DA kom te midde van ’n ernstige energiekrisis en massiewe verwagte brandstofprysstygings vir April 2026.
Volgens die DA word verbruikers in die duister gelaat oor Suid-Afrika se vermoë om ’n grootskaalse ontwrigting van brandstofvoorsiening te hanteer. Die DA se woordvoerder oor minerale en petroleumbronne, James Lorimer, sê “minister Mantashe moet verklaar hoeveel ruolie en geraffineerde brandstof tans in reserwe gehou word”. Die party waarsku dat die regering se oënskynlike gebrek aan optrede die land se voedselsekerheid en vervoersektor in gevaar stel.
“As daar die geringste moontlikheid van brandstoftekorte is, moet ons dit lank vooruit weet sodat burgers en besighede maatreëls kan voorberei om dit die hoof te bied,” het Lorimer gesê
Die jongste data van die Sentrale Energiefonds (SEF) skilder ’n grusame prentjie vir April. Weens die styging in Brent-ruolie-pryse tot bo $110 per vat, word die volgende aanpassings voorspel:
- petrol: ’n styging van ongeveer R3,60 tot R4 per liter
- diesel: ’n drastiese sprong van meer as R6,60 per liter
- paraffien: ’n verwoestende styging van meer as R8 per liter.
South African motorists have been warned to brace for a massive #fuel price hike in April, driven by a “perfect storm” of global conflict and local tax adjustments, which is likely to break their budgets. #TheCitizenMotoring
Click below to read more ⬇️https://t.co/hXfgEbQXVh pic.twitter.com/3tOO3tsC20
— The Citizen News (@TheCitizen_News) March 17, 2026
Hierdie voorspelde stygings word vererger deur die jaarlikse aanpassing van brandstofbelasting wat ook op 1 April in werking tree, wat nog 21c per liter by die prys sal voeg.
Mantashe het vroeër die week tydens ’n energiekonferensie in Kaapstad probeer vra om kalmte. Hoewel hy nie spesifieke syfers oor die reserwes gedeel het nie, het hy aangedui dat die regering besig is om alternatiewe invoerbronne te ondersoek om die afhanklikheid van onstabiele streke te verminder. Hy het egter vermy om die stand van Suid-Afrika se brandstofreserwes bekend te maak.
🔴Mantashe: Government Maintaining Dialogue with Oil Industry Amid Global Disruptions🔴
Cape Town – Mineral and Petroleum Resources Minister Gwede Mantashe has assured South Africans that the government is keeping open lines of communication with key players in the petroleum… pic.twitter.com/c0JPBxnGQO
— Central News (@centralnewsza) March 17, 2026
Mantashe hou vol dat die gebruik van strategiese reserwes ’n “laaste uitweg” is en dat die land se langtermynoplossing in die versnelde ontginning van plaaslike gas- en olievelde langs die Suid-Afrikaanse kus lê.
Volgens hom is daar geen rede tot paniek oor moontlike brandstoftekorte nie.
Ekonome waarsku egter dat hierdie prysstygings ’n domino-effek op inflasie sal hê. Met die prys van diesel wat so skerp styg, sal die koste van logistiek en landbouproduksie onvermydelik na die verbruiker deurgegee word, wat beteken dat voedselpryse ook binnekort sal styg.
Petrol and diesel prices are now expected to go up by between R4 and R7 per litre next month.https://t.co/c4lAPiYYni
— TopAuto (@TopAutoSA) March 16, 2026
Volgens die wet moet daar op enige gegewe tydstip twee maande se voorraad brandstof vir vervoer in reserwe gehou word.
Die Minister se versuim om te bevestig of hierdie wetlike vereiste nagekom word, wek ernstige kommer dat die reserwe van twee maande nie gehandhaaf is nie. Om openbare kommer oor tekorte te besleg, moet hy die presiese stand van die land se brandstofreserwes sonder versuim bekendmaak, voel die DA.
Die DA beplan om ’n parlementêre vraag in te dien om meer duidelikheid te kry. Intussen bly die publiek gewaarsku om brandstofverbruik te monitor, terwyl die regering belowe om voorsiening te prioritiseer sonder om reserwes nou te tap – ’n benadering wat kritici as versigtig beskou, maar ander as verstandig om pryse nie verder te druk nie.
Die saak beklemtoon Suid-Afrika se groter energie-uitdagings: hoë invoerafhanklikheid, verouderde infrastruktuur en globale geopolitieke risiko’s. Terwyl daar tans geen tekorte is nie, bly deursigtigheid oor reserwes ’n sleutelkwessie vir openbare vertroue.
