Terwyl die Midde-Ooste in vlamme opgaan ná die VSA en Israel se verwoestende aanvalle op Iran, het 40 lande die afgelope week in Den Haag, Nederland bymekaargekom vir ’n noodvergadering met Suid-Afrika as een van die leidende rolspelers in die inisiatief.
Die Den Haag-groep is ’n wêreldwye blok van state wat verbind is tot “gekoördineerde wetlike en diplomatieke maatreëls” ter verdediging van internasionale reg en solidariteit met die mense van Palestina.
The Hague Group is in session with 40 participating countries.
The South African delegation is lead by Deputy Minister Alvin Botes.
*Participating states*:
🇩🇿 Algeria
🇦🇴 Angola
🇧🇩 Bangladesh
🇧🇷 Brazil
🇨🇳 China
🇨🇴 Colombia
🇨🇮 Côte d’Ivoire
🇨🇺 Cuba
🇩🇰 Denmark
🇩🇯 Djibouti
🇪🇬… pic.twitter.com/vJx1qVrCb3— Chrispin Phiri 🇿🇦 (@Chrispin_JPhiri) March 4, 2026
Die afgelope week se beraad in Nederland het gefokus op aanspreeklikheid en die afdwing van internasionale reg te midde van toenemende spanning ná wat Iran beskryf as ’n onwettige aanval deur Israel en die VSA op ’n Irannese vaartuig.
Israel se buitelandse ministerie het heftig gereageer en Suid-Afrika daarvan beskuldig dat hy ’n “verwronge anti-Israel-byeenkoms” steun. In ’n verklaring op sosiale media word beweer dat Pretoria ’n noue bondgenoot van Teheran is en dat die vergadering bloot deel vorm van ’n politieke veldtog teen Israel.
South Africa, a close ally of the murderous regime in Tehran, which slaughtered thousands of its own citizens, just organized another distorted anti-Israel meeting of the "Hague Group". These two corrupt regimes, united by their hatred of Israel, recently held a joint naval… pic.twitter.com/CHWmLVRuPG
— Israel Foreign Ministry (@IsraelMFA) March 4, 2026
Israel het ook gespot dat die uitkoms van die vergadering waarskynlik “net so suksesvol soos Iran se vloot” sou wees, met verwysing na die militêre spanning in die streek. Volgens Israeliese amptenare het lande soos Bolivia en Honduras glo besluit om hul deelname aan die forum te heroorweeg of te staak, hoewel volledige besonderhede daaroor nog nie onafhanklik bevestig is nie.
Die Suid-Afrikaanse regering het egter volgehou dat die vergadering nie teen ’n spesifieke land gemik was nie, maar deel vorm van ’n breër poging om multilateralisme en die oppergesag van internasionale reg te versterk.
Die Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking (Dirco) het in sy medevoorsittersverklaring beklemtoon dat die groep hom beywer vir konsekwente toepassing van internasionale reg, ongeag watter land beskuldig word van oortredings.
Co-Chairs’ Statement: The Hague Group Meeting on Accountability and the Enforcement of International Law in Palestine, The Hague, 4 March 2026 - DIRCO https://t.co/jPDKhOrvUC
— DIRCO South Africa (@DIRCO_ZA) March 4, 2026
Suid-Afrika se standpunt oor die Midde-Ooste is lank reeds ’n bron van diplomatieke spanning met Israel en sy bondgenote. Die ANC het homself histories geposisioneer as ’n ondersteuner van die Palestynse saak, met verwysing na die land se eie geskiedenis van apartheid en internasionale solidariteit.
Iran se ambassadeur in Suid-Afrika, Mansour Shakib Mehr, het intussen in Pretoria die media toegespreek en die aanval op ’n Irannese skip as ’n “skending van internasionale reg en soewereiniteit” bestempel. Volgens hom toon die voorval die noodsaaklikheid van groter multilaterale samewerking om sogenaamde eensydige militêre optrede te stuit.
WATCH | Iran's Ambassador to South Africa, Mansour Shakib Mehr, says the aggressive action by the United States and Israel was not only an attack on Iran but on the entire region. pic.twitter.com/JZL39Gqsik
— SABC News (@SABCNews) March 4, 2026
Volgens die gesamentlike verklaring van die Den Haag-groep se medevoorsitters het die vergadering gefokus op meganismes om internasionale reg konsekwent toe te pas, veral in konfliksones soos Palestina. Die groep beklemtoon dat die oppergesag van die reg universeel moet geld en nie selektief toegepas kan word nie.
Suid-Afrika het die afgelope jaar sy diplomatieke profiel rondom die Midde-Ooste verhoog, onder meer met sy saak teen Israel by die Internasionale Geregshof. Die land posisioneer homself as ’n kampvegter vir multilateralisme en regsgebaseerde oplossings.
Kritici meen egter Suid-Afrika loop die risiko om hom verder van Westerse vennote te vervreem deur sy sterk openbare standpunte oor Israel en sy toenemende diplomatieke betrokkenheid by Iran. Opposisiepartye in Suid-Afrika het gewaarsku dat ideologiese buitelandse beleid ekonomiese en diplomatieke gevolge kan inhou.
Aan die ander kant voer ondersteuners aan dat Suid-Afrika, gegewe sy geskiedenis van internasionale solidariteit tydens apartheid, ’n morele verantwoordelikheid het om konsekwent vir menseregte en internasionale reg op te tree.
Met spanning tussen Iran, Israel en die VSA wat steeds hoog loop, weerspieël die Den Haag-groep die groeiende verdeeldheid binne die internasionale gemeenskap oor hoe konflik in die Midde-Ooste hanteer moet word. Terwyl sommige lande die forum sien as ’n noodsaaklike teenwig teen magspolitiek, beskou ander dit as ’n gepolitiseerde platform.
Wat duidelik is, is dat die beraad in Den Haag – en die reaksies daarop – weer eens Suid-Afrika se buitelandse beleid in die kollig plaas. Of die Den Haag-groep wesenlike beleidsverandering of konkrete optrede sal oplewer, bly onseker. Maar die debat oor internasionale reg, soewereiniteit en geopolitieke alliansies is daarmee verder verskerp.
