Die EFF het die langdurige debat oor alkoholregulering in Suid-Afrika opnuut aangewakker deur formeel ’n privaatlidwetsontwerp by die Nasionale Vergadering in te dien wat ’n algehele verbod op die advertering van alkoholiese drank voorstel.
Dié stap, gelei deur die EFF-LP Veronica Mente, poog om die Drankwet van 2003 ingrypend te wysig en plaas die spanning tussen openbare gesondheid, ekonomiese belange en kommersiële vryheid van spraak weer stewig in die kollig.
Volgens die EFF verberg hierdie advertensies die verwoestende gevolge van oormatige drankverbruik, gebroke gesinne, hoë vlakke van geweld teen vroue, padsterftes en die oorbelasting van die land se openbare gesondheidstelsel.
“Die ware koste van alkoholmisbruik word deur die samelewing in sy geheel gedra, terwyl maatskappye aanspreeklikheid vryspring deur misleidende advertensies en onverantwoordelike promosie,” het die party op X gesê.
♦️Must Read♦️
EFF introduces private member bill in the National Assembly to ban alcohol advertising.
— What these adverts conceal are the devastating consequences of excessive consumption: broken families, high levels of gender-based violence, road fatalities, and the… pic.twitter.com/cJ7MNxmnAM
— Economic Freedom Fighters (@EFFSouthAfrica) September 8, 2025
Die voorgestelde wysigingswetsontwerp is omvattend en beoog om enige vorm van alkoholreklame uit die openbare oog te verwyder. Dit sluit nie net tradisionele advertensies in nie, maar ook die gebruik van drankhandelsmerke, maatskappyname of enige vorm van borgskap by georganiseerde geleenthede.
Volgens die EFF is hierdie drastiese maatreël noodsaaklik om die “glans” wat advertensies aan alkohol verleen, te stroop en die verwoestende sosiale skade wat daarmee gepaardgaan, bloot te lê.
EFF-leier Julius Malema het reeds in Augustus 2025 die grondslag vir hierdie skuif gelê toe hy die suksesvolle verbod op tabakadvertensies as ’n presedent voorgehou het. “Ons leef in ’n samelewing waar alkohol genormaliseer en bemark word as ’n leefstylstrewe,” het die party gesê. “Helder en aantreklike advertensies teiken selfs jong kinders, wat grootword om alkohol met sukses, sport en ontspanning te assosieer.”
Julius Malema says it’s time for South Africa to ban alcohol advertising, just like cigarettes. He argues ads glamorise drinking with “beautiful people at the beach” instead of showing the real damage caused by alcohol. pic.twitter.com/jul88X2pa1
— MDN NEWS (@MDNnewss) August 24, 2025
Die party het ’n dringende beroep op die speaker van die Nasionale Vergadering, Thoko Didiza, gedoen om die wetsontwerp sonder versuim na die portefeuljekomitee oor handel, nywerheid en mededinging te verwys vir openbare deelname en bespreking. Die EFF het ook ’n uitnodiging gerig aan ander politieke partye, burgerlike organisasies, ouers, opvoeders en geloofsgebaseerde groepe om die wetsontwerp te ondersteun.
Die EFF se voorstel is die jongste hoofstuk in ’n dekade lange stryd om alkoholbemarking in Suid-Afrika te reguleer. Die land het een van die hoogste syfers van alkoholverwante skade ter wêreld, met ongeveer 130 sterftes wat daagliks aan alkohol toegeskryf word weens geweld, padongelukke, en siektes soos tuberkulose en MIV/Vigs.
’n Vorige poging, die Konsep-wysigingswetsontwerp op Drank van 2016, het soortgelyke beperkings op advertensies en beskikbaarheid voorgestel, maar het weens intense druk en strategiese vertragings deur die alkoholbedryf vasgeval. ’n Studie wat in Maart vanjaar vrygestel is, het onthul hoe die bedryf die proses binne die Nasionale Ekonomiese Ontwikkelings- en Arbeidsraad (Nedlac) deur middel van befondsde navorsing en regsdreigemente beïnvloed het. Hierdie patroon, waar korporatiewe belange openbare gesondheidsbeleid ondermyn, het gelei tot ’n mislukte selfreguleringsmodel wat in 2023 finaal as onvoldoende bestempel is.
EFF proposes a Private Member’s Bill to ban all alcohol advertising in SA.
The Liquor Amendment Bill seeks to amend the Liquor Act of 2003, prohibiting the promotion, advertising, and product placement of liquor across all media and at organised events. pic.twitter.com/7fwod8EHLl
— THE TRUTH PANTHER 🇿🇦 (@TheTruthPanther) September 9, 2025
Voorstanders van ’n verbod, insluitend die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) en plaaslike organisasies soos die Southern African Alcohol Policy Alliance (Saapa), hou vol dat dit ’n bewese, koste-effektiewe maatreël is om verbruik en skade te verminder. Die WGO lys ’n advertensieverbod as een van sy top aanbevelings in die stryd teen nie-oordraagbare siektes.
Navorsing toon duidelik dat blootstelling aan alkoholadvertensies drankverbruik verhoog, veral onder die jeug. Deur alkohol te koppel aan positiewe beelde van sukses, sportprestasie en sosiale aanvaarding, normaliseer advertensies ’n potensieel skadelike produk. ’n Omvattende metaontleding van 322 studies het bevind dat advertensies ’n onmiskenbare uitwerking op verbruik het. Daar word geraam dat ’n volledige verbod sterftes weens skadelike drankgebruik oor ’n persoon se leeftyd met tot 16% kan verminder.
Aan die ander kant van die spektrum waarsku teenstanders teen die potensiële negatiewe ekonomiese gevolge. Hulle voer aan dat ’n verbod kan lei tot werkverliese in die advertensie-, media- en drankbedrywe, wat ’n beduidende bydrae tot die land se belastinginkomste sou lewer.
Die alkoholbedryf self handhaaf die standpunt dat hul advertensies slegs daarop gemik is om handelsmerklojaliteit te bevorder en nie om nuwe drinkers te werf of oormatige gebruik aan te moedig nie – ’n bewering wat deur talle onafhanklike studies weerlê word. Argumente wat op die skending van kommersiële vryheid van spraak en uitdrukking fokus, word ook gereeld geopper. Kritici meen verder dat ’n verbod oneffektief sal wees sonder om die dieperliggende sosio-ekonomiese probleme soos armoede, werkloosheid en hopeloosheid, wat dikwels tot alkoholmisbruik bydra, aan te spreek.
Terwyl die EFF se wetsontwerp nog in sy vroeë stadiums is en die reaksie van die regerende party en die drankbedryf afgewag word, het dit die debat onteenseglik weer na die voorgrond gedwing. Die komende maande sal deurslaggewend wees om te bepaal of Suid-Afrika die pad van strenger regulering sal volg, in ooreenstemming met globale gesondheidsaanbevelings, en of ekonomiese belange weer eens die oorhand sal kry.
