Johannesburg het die afgelope naweek geskiedenis gemaak toe die G20-beraad vir die eerste keer op Afrikabodem plaasgevind het. Die vraag wat ná die beraad op baie mense se lippe was, is eenvoudig: Was dit ’n sukses, ten spyte van die afwesigheid van die VSA en ander sleutelspelers?
Die antwoord is ’n genuanseerd ja. Suid-Afrika kan met reg trots wees op die konsensusverklaring en die prominente fokus op Afrika, maar die boikot deur Washington het ’n skadu oor die beraad gelaat wat nie geïgnoreer kan word nie.
UNITY IN ACTION
G20 Heads of State & Government and invited world leaders converged in Johannesburg for the G20 Leaders’ Summit held under the theme: ‘Solidarity, Equality and Sustainability’. #G20SouthAfrica 🇿🇦 pic.twitter.com/K5l5mR4pg5
— The Presidency 🇿🇦 (@PresidencyZA) November 23, 2025
Ten spyte van die afwesigheid van president Donald Trump en Argentinië se president Javier Milei, en ook die staatshoofde van China, Rusland en Meksiko, het die 19 lede wat teenwoordig was, ’n verklaring aangeneem wat reeds Saterdagmiddag gefinaliseer is, ’n breuk met die tradisie waar finale onderhandelinge gewoonlik tot die laaste minuut duur.
Nederland se eerste minister, Dick Schoof, het op X gesê dit was ’n suksesvolle beraad wat afgesluit is met ’n betekenisvolle en belangrike slotverklaring. Hy sê dit was ’n plesier om saam met Nederland se minister van finansies, Eelco Heijnen, in Johannesburg te wees en het die Suid-Afrikaanse regering bedank vir die aanbieding van die eerste G20-beraad op die Afrika-kontinent.
Many thanks to President @CyrilRamaphosa and the South African people for hosting this first G20 summit on the African continent. It was a successful summit, concluding with a meaningful and important final declaration. It was a pleasure to be here, with @Minister_FIN Eelco… pic.twitter.com/xzSABEstwD
— Dick Schoof (@MinPres) November 23, 2025
Die beraad het bewys dat die wêreld kan voortgaan sonder die VSA se teenwoordigheid en selfs belangrike verklarings kan aanneem. Dit was ’n historiese oomblik vir Afrika en ’n persoonlike triomf vir Cyril Ramaphosa.
A final walk that marks a new beginning. ✅ The G20 Summit is a wrap, but the work for a future of Solidarity, Equality, and Sustainability is just getting started. Thank you to all who made this historic event a resounding success. The voice of the people was heard.… pic.twitter.com/1YINzls5sY
— South African Government (@GovernmentZA) November 23, 2025
Maar dit was ook ’n waarskuwing. Sonder die wêreld se grootste ekonomie bly die G20 se langtermynrelevansie in die weegskaal. Volgende jaar se beraad in Florida sal wys of die breuk herstel kan word en of die wêreld besig is om na ’n nuwe, meer gefragmenteerde era van globale bestuur te beweeg.
Die internasionale reaksies was gemeng. Baie leiers en ontleders het die beraad as ’n “triomf vir multilateralisme” bestempel en ’n “rigtinggewende oomblik vir die Globale Suide”. Op sosiale media is dit oor die algemeen as ’n groot sukses vir Suid-Afrika beskryf, met lof vir die Afrika-fokus en die land se vermoë om ’n komplekse beraad te bestuur. Brasilië, Australië en China het Ramaphosa se leierskap openlik geprys.
Congratulations to @CyrilRamaphosa on a successful G20 Summit — the first on African soil.
We just launched talks on an investment protection agreement to boost business between our nations, and create more opportunities for Canadians and South Africans, together. pic.twitter.com/jUG1cotOdE
— Mark Carney (@MarkJCarney) November 23, 2025
Aan die ander kant het die VSA se boikot en kritiek die beraad se beeld geskaad. Sommige kommentators meen dat die G20 se invloed afneem en dat alternatiewe forums soos Brics toenemend relevant kan word indien die VSA sy betrokkenheid verder verminder. Die feit dat groot magte afwesig was, het die beraad se status as ’n werklik globale platform bevraagteken.
Grateful to 🇿🇦 President Ramaphosa @CyrilRamaphosa for his chairmanship of the first #G20 Leaders’ Summit in Africa and for South Africa’s 🇿🇦 incredible hospitality! pic.twitter.com/yeG2NPQwu1
— Kristalina Georgieva (@KGeorgieva) November 23, 2025
Diplomatieke waarnemers wys ook daarop dat Suid-Afrika sy man met selfvertroue teen ongewone druk van die VSA gestaan het. Toe Washington probeer het om sy afvaardiging te laat lei deur ’n junior diplomaat om die presidentskap se oorhandiging te ontvang, het Pretoria dit eenvoudig afgekeur. Dit was ’n seldsame, maar simbolies belangrike oomblik waarin Suid-Afrika die integriteit van die G20-proses bo buitelandse druk geplaas het.
President Ramaphosa het die beraad afgesluit met ’n seremoniële hamer en die verklaring as ’n “hernuwing van multilaterale samewerking” beskryf. Hy het beklemtoon dat die beraad Afrika se prioriteite op die wêreldtoneel geplaas het. Ramaphosa het Maandag in sy weeklikse brief aan Suid-Afrikaners na afloop van die beraad die volgende prestasies uitgelig: skuldverligting, klimaatsfinansiering, rampvoorkoming en ’n nuwe benadering tot kritieke minerale. Hy het die beraad ’n “People’s G20” genoem, met prominente deelname van die burgerlike samelewing, wetenskaplikes, jongmense en die media. Dit het die beeld van ’n inklusiewe en demokratiese proses versterk.
The success of the G20 Leaders’ Summit, together with the improving performance of our economy and growing confidence in our reform programme, shows that South Africa is a country on the rise.
🔗 https://t.co/LFGW1e2p8l #G20SouthAfrica 🇿🇦#BetterAfricaBetterWorld 🌍 pic.twitter.com/7G4wTAzYIR
— Cyril Ramaphosa 🇿🇦 (@CyrilRamaphosa) November 24, 2025
Die algemene indruk van die beraad was dus gemengd, maar oorwegend positief. Suid-Afrika het sy rol as gasheer met sukses vervul, sy diplomatieke invloed versterk en ’n duidelike boodskap van solidariteit en volhoubaarheid aan die wêreld gestuur. Maar die beraad het ook die geopolitieke breuke blootgelê wat die G20 se toekoms kan ondermyn. Die ware toets lê voor, en dit is of die ooreengekome hervormings en beloftes werklik geïmplementeer sal word, of die VSA in 2026 se presidentskap in Florida sy betrokkenheid sal hernu, en of die forum lande verder na alternatiewe soos Brics sal dryf.
