Die Kaapse Vlakte het die afgelope week in ’n slagveld verander, met byna 30 mense wat in slegs 72 uur vermoor is.
Kenners en aktiviste waarsku dat hierdie moorde nie geïsoleerde voorvalle is nie, maar simptomaties van ’n dieper krisis in Suid-Afrika se polisiëringstelsel, waar bendegeweld en onwettige wapens die heerskappy voer.
Hierdie vlaag van brutaliteit, wat woonbuurte soos Delft, Mitchells Plain, Manenberg en Hanover Park getref het, het nie net gesinne verwoes nie, maar ook ’n golf van paniek en politieke woede ontketen.
Police have launched a manhunt for suspects after three bodies were found inside a vehicle in Lentegeur in Mitchells Plain on the Cape Flats on Wednesday morning.https://t.co/TU4Ck5glI0
— SABC News (@SABCNews) November 12, 2025
Hierdie golf vorm deel van ’n breër opwelling in vuurwapengeweld, met vyf massaskietvoorvalle met drie of meer slagoffers, in die onlangse weke in die Wes-Kaap. Kaapstad het nou die tweede hoogste moordsyfer in Suid-Afrika, kort op die hakke van Nelson Mandelabaai. En 47% van nasionale vuurwapenmoorde vind in dié provinsie plaas.
*Heideveld, Cape Town:
A young male was shot dead this afternoon at a barbershop in Heideveld Road. https://t.co/jpewiGU29m pic.twitter.com/BPGk0teK95
— Yusuf Abramjee (@Abramjee) November 11, 2025
In die Wes-Kaap vind 90% van die land se bendeverwante moorde plaas, ondanks die feit dat slegs 12% van die bevolking in dié provinsie bly. In die 2024/25-boekjaar was daar 4 467 moorde in die provinsie, waarvan 882 bendemoorde was.
Kinders word in die kruisvuur vasgevang, gesinne word uitmekaar geruk, en gemeenskappe leef in konstante vrees.
Die DA se adjunkwoordvoerder oor polisie, Ian Cameron, het die moorde in ’n verklaring beskryf as “simptomaties van ’n polisiërings- en intelligensiestelsel wat in duie gestort het”. Hy het gewaarsku dat gemeenskappe blootgestel is aan georganiseerde kriminele heerskappy omdat die SAPD se misdaadintelligensie-eenheid verlam is deur interne faksiegevegte en leierskapsmislukkings.
“Ons deel die woede, vrees en frustrasie van inwoners wat voel dat hulle in die steek gelaat is deur ’n polisiëringstelsel wat beheer verloor het,” sê Cameron.
Die DA sê hulle verwelkom waarnemende minister Firoz Cachalia se nasionale antibendestrategie wat in provinsies soos die Wes-Kaap uitgerol word, maar eis ook dringende plaaslike optrede. Hulle herhaal hul oproep vir devolusie van polisiëringsmagte na metro’s soos die Stad Kaapstad, waar die metropolisie reeds suksesvol wetstoepassingsoperasies in brandpunte soos Delft en Mitchells Plain loods.
“Sonder wetlike magte om vuurwapenmisdaad te ondersoek of intelligensie in te samel, bly hul rol beperk. Elke dag van onaktiwiteit kos meer lewens,” het Cameron gewaarsku.
Die DA se oproep vir groter plaaslike magte, en die gemeenskappe se pleidooi vir militêre ingryping toon die desperaatheid van ’n stad wat voel dat nasionale strukture hulle in die steek gelaat het.
Die eskalasie van geweld het oor die naweek van 8–10 November sy hoogtepunt bereik, met minstens 17 moorde in 48 uur. Volgens onlangse berigte van die SAPD en plaaslike media het die geweld ’n patroon van massaskietvoorvalle en familiegeskille gevolg.
Die sosiale aktivis en joernalis Yusuf Abramjee het op X gesê almal behoort verontwaardig te wees oor die verslegtende sekuriteit op die Kaapse Vlakte, waar geweld daagliks lewens eis.
Escalating Violence and Loss of Life on the Cape Flats:
COMMENT:
We all need to be concerned and outraged regarding the rapidly deteriorating security situation on the Cape Flats, and the tragic loss of life that has become commonplace…
The level of violence is simply… https://t.co/lLNrI8Sjgy
— Yusuf Abramjee (@Abramjee) November 9, 2025
Hy sê dit is deel van ’n aanhoudende bendeoorlog wat gemeenskappe gyselaar hou en vrees skep. “Hierdie onhoudbare krisis erodeer die samelewing en ontneem inwoners hul reg op veiligheid.”
Die tyd vir leë beloftes is verby. Die Kaapse Vlakte verdien vrede. Sonder dringende, beslissende optrede sal misdadigers sterker word en vertroue in owerhede verdwyn, waarsku Abramjee.
Hy sê die dryfkrag agter hierdie geweld is ’n toksiese mengsel van bendeoorloë, onwettige wapens en sosio-ekonomiese wanorde.
Sosio-ekonomiese faktore vererger die krisis. Die erfenis van apartheid se Groepsgebiedewet het die Kaapse Vlakte as ’n geïsoleerde, armoedige ruimte gelaat, met hoë werkloosheidsvlakke en ’n gebrek aan infrastruktuur. Vir baie jeugdiges is bendes die enigste bron van “inkomste” en “beskerming”, al kom dit deur geweld en afpersing.
Inwoners voel in die steek gelaat deur die polisie, wat selde teenwoordig is, en gemeenskappe word gyselaars in hul eie huise. Die impak op onderwys is veral skokkend. Bendegeweld belemmer toegang tot skole, soos onlangs deur die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie beklemtoon is.
Terwyl politici debatteer oor jurisdiksie, verloor gemeenskappe daagliks lewens. Sonder ’n politieke wil en operasionele hervormings sal die Vlakte ’n slagveld bly, met kinders in die kruisvuur en gesinne in rou. Die vraag is wanneer sal daar aksie wees om lewens te red in plaas van net beloftes?
