Petrolpryse skiet die hoogte in vanaf 6 Mei te midde van globale spanninge

  • 0

Suid-Afrikaanse motoriste moet hulle gereedmaak vir nog ’n stewige styging in brandstofpryse wanneer die nuwe aanpassings Woensdag 6 Mei in werking tree.

Die Departement van Minerale en Petroleumhulpbronne (DMPH) het gister (Maandag) die verhogings aangekondig. Dit word hoofsaaklik toegeskryf aan die styging in Brent-ruoliepryse tot meer as $101 per vat weens voortgesette spanninge tussen die VSA en Iran, die dreigement om die Straat van Hormoes te sluit,  en ontwrigting in Persiese Golf-voorrade.

Volgens die amptelike aankondiging styg beide grade van petrol met ongeveer R3,27 per liter. Binnelands (Gauteng-omgewing) sal 93-oktaan-petrol na verwagting R26,52 per liter kos, terwyl 95-oktaan-petrol op R26,63 per liter te staan kom. Dieselpryse word selfs harder getref, met verhogings van ongeveer R6,19 per liter, wat die prys na R32,09 tot R32,30 per liter dryf, afhangende van die swaelvlak (0,05% of 0,005%). Kuspryse (soos in die Wes-Kaap) bly effens laer as binnelandse pryse, wat hoër is weens vervoerkoste.

Die styging kom te midde van ’n wêreldwye oliepryskrisis. Die gemiddelde Brent-ruolieprys het tydens die hersieningsperiode van sowat $93,67 tot meer as $101 per vat opgeskiet. Terwyl geopolitieke onsekerheid die pryse aandryf, vererger die swak rand-dollar-wisselkoers die situasie verder vir die invoerafhanklike Suid-Afrika.

Om die impak op huishoudings en die ekonomie te versag, het die Nasionale Tesourie en DMPH die tydelike brandstofheffingverlaging tot 2 Junie 2026 verleng. Die algemene brandstofheffing vir petrol word met R3 per liter verminder, terwyl die heffing op diesel effektief na nul verminder word deur ’n bykomende verligting van 93 sent. Hierdie maatreël voorkom dat pryse selfs hoër sou styg, maar dit is tydelik en die verlore inkomste sal later op ander maniere verhaal word.

Ten spyte van hierdie verligting waarsku ekonome dat die styging steeds verreikende gevolge sal hê. Vervoerkoste sal styg, wat direk voedselpryse, openbare vervoer en lewenskoste sal beïnvloed. Die landbou- en vervoersektore, wat swaar op diesel staatmaak, sal besonder hard getref word. Klein besighede en lae-inkomste-huishoudings, wat reeds onder druk is weens hoë inflasie en werkloosheid, kan verder sukkel.

Brandstofpryse is ’n sleutelaandrywer van inflasie in Suid-Afrika. ’n Volgehoue hoë olieprys kan lei tot hoër rentekoerse as die Reserwebank gedwing word om inflasie te bekamp. Die motor- en vervoerbedryf het reeds kommer uitgespreek oor bykomende stygings wat op verbruikers afgewentel kan word as gevolg van die duurder brandstof.

Die Automobiel Assosiasie (AA) en ander belanghebbendes het vroeër gewaarsku dat sulke skerp stygings verbruikersvertroue verder kan ondermyn. Baie Suid-Afrikaners is reeds finansieel uitgeput ná jare van stygende lewenskoste.

Die regering beklemtoon dat die heffingsverligting ’n korttermynmaatreël is om huishoudings te beskerm, maar kritici vra vir langertermynoplossings. Dit sluit in die versnelling van plaaslike olie- en gasontginning, beter energiebeleid en diversifikasie weg van fossielbrandstowwe.

Kenners raai motoriste aan om brandstofdoeltreffend te bestuur deur stadiger te ry, onnodige ritte te verminder, saamrygeleenthede te skep en openbare vervoer te oorweeg waar moontlik. Vir besighede kan dit tyd word om roetes te optimaliseer en alternatiewe brandstowwe te ondersoek.

Die DMPH sal die nuwe pryse finaal bevestig, maar die tendens is duidelik: Brandstof gaan nog duurder word. Met die Straat van Hormoes wat ongeveer 20% van die wêreld se olie vervoer, bly die risiko van verdere stygings hoog as spanninge in die Midde-Ooste eskaleer.

Suid-Afrikaners staar dus ’n uitdagende maand in die gesig. Terwyl die heffingsverligting ’n mate van ’n blaaskans bied, onderstreep die nuwe pryse die kwesbaarheid van die ekonomie vir globale olieskokke. Die hoop is dat internasionale spanninge sal bedaar en dat die rand sal stabiliseer om verdere pyn by die petrolpomp te vermy.

  • 0
Verified by MonsterInsights
Top