Die besluit van die VSA om ’n 30%-tarief op Suid-Afrikaanse invoere te hef, beklemtoon die dringendheid waarmee die land moet aanpas by toenemend onstuimige teenwinde in internasionale handel.

So het president Cyril Ramaphosa Maandag in sy weeklikse nuusbrief gewaarsku. Hy sê die belangrikste prioriteit is om uitvoerbedrywe te beskerm. “Ons sal voortgaan om met die VSA te skakel in ’n poging om marktoegang vir ons produkte te behou. Ons moet ook die diversifisering van ons uitvoermarkte versnel, veral deur die intra-Afrika-handel te verdiep,” het Ramaphosa gesê.

Ramaphosa se uitlatings kom terwyl die land se onderhandelaars rondskarrel om die beste ooreenkoms oor tariewe met die VSA te probeer beding.

Daar heers groot frustrasie en angs by uitvoerders oor die impak op Suid-Afrikaanse uitvoerders, wat na verwagting ’n ernstige knou sal kry as gevolg van Washington se verhoogde tariewe op goedere na die VSA.

Die VSA is Suid-Afrika se tweede grootste handelsvennoot per land en die nuwe handelstariewe sal ’n aansienlike impak hê op nywerhede wat swaar staatmaak op uitvoere na daardie land en op die werkers wat hulle in diens het, sowel as op Suid-Afrika se fiskus.

Ramaphosa sê in die komende maande sal Suid-Afrika sy handelsmissies na nuwe markte in Afrika en verder opgradeer, sowel as die Nasionale Uitvoerderontwikkelingsprogram wie se doel dit is om die poel van maatskappye wat gereed is om uit te voer te vergroot.

🇿🇦From the desk of the President https://t.co/nkwZh9mvFM

— The Presidency 🇿🇦 (@PresidencyZA) August 4, 2025

“Dit is belangrik om te verstaan dat Suid-Afrika nie alleen is wat hoë tariewe van die VSA in die gesig staar nie. ’n Aantal uitvoerafhanklike ontwikkelde en ontwikkelende ekonomieë, insluitend verskeie op die vasteland, worstel ook met hierdie maatreëls.”

Die internasionale handelstelsel is volgens Ramaphosa besig om te verander. Hy sê selfvoldaanheid sal nie help nie, en die bou van veerkragtigheid is noodsaaklik. “As regering bly ons verbind tot voortgesette betrokkenheid by die VSA en die bou van handelsveerkragtigheid.”

Binnelandse sektore soos landbou, motorvoertuie en tekstiele het histories voordeel getrek uit belastingvrye toegang tot die Amerikaanse mark kragtens die Afrika-groei- en-geleentheidswet (Agoa).

“Ons handelsbetrekkinge was histories aanvullend van aard. Suid-Afrikaanse uitvoere ding nie mee met Amerikaanse produsente nie en hou nie ’n bedreiging vir die Amerikaanse nywerheid in nie. Dit bly ons strewe dat dit moet voortduur. Ons uitvoere is grootliks insette in Amerikaanse nywerhede en ondersteun dus die VSA se nywerheidsbasis.”

Suid-Afrika is ook die grootste belegger van die Afrika-kontinent in die VSA, met 22 van die land se maatskappye wat in ’n aantal sektore belê, insluitend mynbou, chemikalieë, farmaseutiese produkte en die voedselketting.

Die President sê Suid-Afrikaanse invoere bevoordeel uiteindelik Amerikaanse verbruikers in terme van beide keuse en koste. Sitrusproduksie is teenseisoenaal en hou nie ’n bedreiging vir Amerikaanse produksie in nie. Verder is produksie deur Amerikaanse maatskappye al ’n aantal jare aan die afneem namate die Amerikaanse sektor worstel met lae opbrengste, ’n sitrusvergroeningsiekte en ander faktore wat nie verband hou met mededinging van invoere nie.

Invoere uit Suid-Afrika, die wêreld se tweede grootste sitrusuitvoerder, het ’n gaping gevul en bygedra tot stabiele aanbod en pryse vir Amerikaanse verbruikers.

“As regering het ons die VSA betrek om wedersyds voordelige handel- en beleggingsverhoudinge te verbeter. Alle kommunikasiekanale bly oop om met die VSA te skakel,” het Ramaphosa in sy nuusbrief gesê.

Met die doel om Suid-Afrikaanse produsente en uitvoerders te help om alternatiewe markte aggressief te verken, is daar ’n Uitvoerondersteuningskantoor gestig om geaffekteerde produsente te help.

Volgens Ramaphosa sal die besonderhede daarvan te gelegener tyd aangekondig word vir maatskappye, produsente en werkers wat kwesbaar gelaat is deur die Amerikaanse tariewe.

Hierdie ingryping sal ook ’n sleutelrol speel in die leiding van nywerhede wat wil uitbrei na nuwe markte in die res van Afrika, Asië, die Midde-Ooste en markte waarmee ons reeds handelsooreenkomste het.

Die versterking van streekswaardekettings sal volgens die President die sleutel wees tot die bou van veerkragtigheid vir Suid-Afrika se uitvoermarkte op langer termyn.

Hy sê alhoewel die versterking en vestiging van alternatiewe waardekettings tyd sal neem, bied hierdie oomblik die geleentheid om voort te gaan met die implementering en uitbreiding van die Afrika-kontinentale vryhandelsgebied (AfCFTA).

Die vermindering van oormatige afhanklikheid van sekere markte is ’n strategiese noodsaaklikheid om die veerkragtigheid van die land se ekonomie te bou. “Dit sal ons ook in staat stel om die grense van geleenthede vir Suid-Afrikaanse besighede, goedere en dienste uit te brei,” het Ramaphosa gesê.