Ontworpen, beheerd en onderhouden door LitNet

Home > Actueel > In het nieuws

Suid-Afrikaners vier Versoeningsdag te midde van historiese erfenis

Jean Oosthuizen In het nieuws 2025-12-17
  • 0
Shares0LinkedIn0Pin0Print0

Suid-Afrikaners uit uiteenlopende kulturele, godsdienstige en politieke agtergronde het Dinsdag 16 Desember Versoeningsdag op uiteenlopende  en soms botsende maniere herdenk. Terwyl sommige die dag gebruik het vir simboliese gebare van eenheid en dialoog, het ander dit benader met historiese herinnering, politieke boodskappe of selfs skeptisisme oor die mate waarin versoening werklik bereik is.

Die dag, wat in 1995 herdefinieer is om die land se verdeelde verlede met ’n gedeelde toekoms te verbind, het vanjaar weer die spanning tussen tradisie en transformasie uitgelig, maar ook die geleenthede vir ontmoeting en heling beklemtoon.

16 Desember was vir dekades bekend as Geloftedag, wat die Voortrekkers se oorwinning by die Slag van Bloedrivier in 1838 herdenk het. Die slag, waarin 464 Boere teen sowat 15 000 Zoeloes geveg het, het ’n belangrike rol gespeel in Afrikaner-identiteit en godsdiensbelewing. Vir ander Suid-Afrikaners het die datum egter ’n heel ander betekenis gehad: Dit was ook die dag waarop uMkhonto weSizwe, die gewapende vleuel van die ANC, in 1961 gestig is.

Met die koms van demokrasie in 1994 het die nuwe regering die dag herdoop tot Versoeningsdag in ’n poging om ’n eens verdelende datum te transformeer tot ’n simbool van eenheid, heling en nasiebou.

Die nasionale herdenking is vanjaar gehou by die Ncome Museum in KwaZulu-Natal, die terrein van die Slag van Bloedrivier. President Cyril Ramaphosa het in sy toespraak die noodsaak van vergifnis en nasionale dialoog beklemtoon.

Die tema vanjaar, “Reaffirming reconciliation for future generations”, het die oproep tot eenheid en geregtigheid onderstreep. Ramaphosa het gesê dat die keuse van die Ncome-terrein ’n bewuste poging is om die land se komplekse geskiedenis te erken, maar ook om dit te transformeer tot ’n ruimte van gedeelde herinnering en hoop.

Politieke reaksies was gemeng. DA-leier John Steenhuisen het eenheid geprys, maar beklemtoon dat versoening eerlike konfrontasie van die verlede vereis.

Die EFF het die dag gekritiseer as ’n “bespotting” sonder geregtigheid, die teruggee van grond en die wegdoen van wit ekonomiese oorheersing.

Ambassades, sportklubs en burgerlike organisasies het hul eie boodskappe van harmonie en ’n gedeelde toekoms versprei. Die dag het dus nie net ’n politieke karakter gehad nie, maar ook ’n internasionale dimensie van solidariteit.

In Durban het die Denis Hurley Centre sy jaarlikse Maaltyd van Versoening aangebied – ’n tradisie wat in die 1980’s begin het en deur Nelson Mandela ná 1994 omarm is. Hier het haweloses, plaaslike inwoners en buitelanders, mense van alle kleure en geloofsoortuigings, saam aan tafel gesit.

Die maaltyd, wat breyani en ander kossoorte ingesluit het om verskillende geloofsvoorkeure te akkommodeer, het die gees van inklusiwiteit en gemeenskap beliggaam. Deelnemers is aangemoedig om koeldrank en koeke te bring om met hul tafelgenote te deel,  ’n eenvoudige maar kragtige gebaar van mededeelsaamheid en samehorigheid.

Intussen het duisende Afrikaners Geloftedag apart gevier, met die grootste byeenkoms by die Voortrekkermonument in Pretoria. Die program het ’n erediens, die hernuwing van die gelofte, lofsange en ’n kanonskoot ingesluit, met die ikoniese sonstraal wat om presies 12:00 op die senotaaf val.

Op sosiale media het boodskappe van hoop en eenheid mekaar afgewissel met debatte oor aanhoudende ongelykheid. In die geheel het Versoeningsdag 2025 die land se diversiteit en uitdagings weerspieël: ’n strewe na brugbou, maar met erkenning dat ware versoening nog ’n lang pad het wat voorlê.

Vir baie ander Suid-Afrikaners het die dag meer van ’n vakansiekarakter gehad: Families het gebraai, strand toe gegaan en sport gespeel. Hierdie informele vieringe wys dat die dag, ten spyte van sy historiese en politieke gewig, ook ’n praktiese geleentheid vir gemeenskap en ontspanning is.

Versoeningsdag bly ’n dag van ideologiese spanning. Vir sommige is dit ’n geleentheid om tradisie te behou; vir ander ’n kans om ou narratiewe te bevraagteken en te transformeer. Tog is daar ’n gedeelde besef dat die dag ’n ruimte bied vir ontmoeting en gesprek, ’n herinnering dat “versoening” nie net ’n politieke slagspreuk is nie, maar ’n voortdurende proses wat geregtigheid, dialoog en heling vereis.

Shares0LinkedIn0Pin0Print0
  • 0
Verified by MonsterInsights
Top