Jacob Zuma se poging om 17 Suid-Afrikaanse mans wat teen hul sin op die Russies-Oekraïense front vasgekeer is, huis toe te bring, het volgens mediaberigte vroeër vanjaar in ’n diplomatieke vernedering geëindig.
Die Kremlin het hom glo geïgnoreer, hom vergaderings met president Wladimir Poetin en die minister van verdediging, Andrey Belousov, geweier, en hom eerder na ’n junior amptenaar gestuur wat versoek het dat hy sy pleidooi skriftelik indien.
Jacob Zuma’s mission to Moscow to allegedly secure the release of 17 South African men trapped on the Russian-Ukrainian frontline ended in humiliation, with the Kremlin effectively blue-ticking him.https://t.co/nTpR1nbbca
— Sunday Times (@SundayTimesZA) December 1, 2025
Zuma, leier van die MK-party, het in September na Moskou gereis nadat dit duidelik geword het dat ’n groep Suid-Afrikaners, almal tussen 20 en 39 jaar oud, onder valse voorwendsels na Rusland gelok is. Hulle is na bewering gewerf vir “lyfwagopleiding” of sekuriteitswerk wat glo met die MK-party verband hou. In werklikheid is hulle in Julie 2025 gedwing om Russiese militêre kontrakte, in ’n taal wat hulle nie verstaan het nie, te onderteken, waarna hulle binne dae na die frontlinies in Donetsk gestuur is.
Zuma ‘blue ticked’ by Russia
Zuma was denied meetings with President Vladimir Putin and defence minister Andrey Belousov
✍️ Chris Makhanye pic.twitter.com/khCeGOKbjO
— Mark K Twain (@SocietyNews) December 1, 2025
Die Valke se ondersoek het die afgelope week momentum gekry, met vyf arrestasies op 28, 29 en 30 November. Dit volg op ’n wenk van die lughawepolisie by OR Tambo Internasionaal, waar drie mans en ’n vrou onderskep is terwyl hulle glo op pad na Rusland was via die Verenigde Arabiese Emirate. Die vyfde verdagte is deur ondervraging van ’n man wat reeds opleiding in Rusland ondergaan het, aan die lig gebring.
Een van die gearresteerdes is volgens bronne ’n bekende radio- of televisiemediapersoonlikheid, maar die Valke sou eers ná hul hofverskyning op Maandag 1 Desember hul name bekend maak. Elektroniese toestelle, kontrakte en twee rugsakke is reeds in beslag geneem.
The Hawks have arrested another suspect for contravening the Regulation of Foreign Military Assistance Act.
This follows the alleged involvement of former MKP MP Duduzile Zuma-Sambudla in the recruitment of 17 men for the Ukraine–Russia war.
According to the Hawks, a fifth… pic.twitter.com/VaN6gJ1QL7
— POWER987News (@POWER987News) November 30, 2025
Al vyf verdagtes word aangekla ingevolge die Wet op die Regulering van Buitelandse Militêre Hulp (Wet 15 van 1998), wat die werwing van burgers vir buitelandse gewapende magte sonder toestemming verbied. Die oortreding kan tot swaar gevangenisstraf lei.
Agt van die 17 vasgekeerde mans is Zuma-familielede, insluitend sy oorlede broer se seuns en ’n kleinseun, wat volgens hul families totaal onvoorbereid was vir oorlog. Sommige kon na bewering nie eens ’n vuurwapen hanteer nie.
Die krisis het intussen oorgespoel in ’n politieke en strafregtelike skandaal. Duduzile Zuma-Sambudla, dogter van Jacob Zuma, het Vrydag as parlementslid bedank nadat die Valke bevestig het dat sy aktief ondersoek word vir haar beweerde rol in die lok van Suid-Afrikaners na Rusland se gevegsgebiede. Sy is een van drie persone wat deur die slagoffers direk genoem word as werwers. In verklarings wat aan ondersoekers oorhandig is, beweer die mans dat sy persoonlik belowe het om saam met hulle ’n jaar se “opleiding” in Rusland te ondergaan. Drie videogetuienisse wat deur News24 ontvang is, steun hierdie weergawe.
THE GALLOWS OF HER OWN MAKING: DUDUZILE ZUMA-SAMBUDLA’S SPECTACULAR FALL FROM GRACE
By Siyanda Mngomezulu
Once a hand-holding heiress, now a national disgrace.
The rise and ruin of Duduzile Zuma-Sambudla is a sordid tale for our times, a parable of how nepotism, unbridled… pic.twitter.com/fupAPSN7pz
— Sihle Mavuso (@ZANewsFlash) November 29, 2025
Haar halfsuster, Nkosazana Zuma-Mncube, het reeds op 22 November ’n kriminele klag gelê. Sy beweer die mans is onder valse voorwendsels die land uit geneem en vervolgens aan ’n Russiese huurmagsgroep oorhandig – sonder hul toestemming.
In haar eie beëdigde verklaring ontken Zuma-Sambudla enige onwettige betrokkenheid en sê sy is self “mislei” deur ’n medebeskuldigde, Blessing Khoza. Sy hou vol dat sy geglo het dat die opleiding wettig en vir MK-party-sekuriteit bedoel was. Sy het volgens haar selfs aan Rusland se minister van verdediging geskryf om die mans te probeer red.
President Cyril Ramaphosa het ’n formele ondersoek gelas nadat families wanhopig hulp begin vra het. Die presidensie bevestig dat minstens een van die mans reeds gewond na Suid-Afrika teruggekeer het, maar sê Rusland weier om die res te repatrieer. Die regering beskryf die situasie as “uiters kompleks”, gegewe die oorlogskonteks en die mans se teenwoordigheid naby aktiewe gevegsgebiede.
Intussen het die Oekraïense minister van buitelandse sake Afrika-lande gewaarsku oor toenemende Russiese werwing op die vasteland. Meer as 1 400 burgers uit 36 Afrika-lande neem glo reeds aan die konflik deel.
Die MK-party het Zuma-Sambudla se bedanking bevestig, maar sê haar uittrede moet nie as ’n skuldbelydenis geïnterpreteer word nie. Die party ontken enige formele betrokkenheid by werwing vir Rusland en sê hulle steun haar “pogings om die mans huis toe te bring”.
Zuma-Sambudla was op die konferensie waar haar bedanking aangekondig is, maar het geen kommentaar gelewer nie.
Today, the President of uMkhonto weSizwe, H.E. Jacob Zuma, attended Ingoma kaMK in Verulam, Emahlathini. He was joined by National Organiser Alek Nkuna, Comrade Duduzile Sambudla-Zuma, Hon. and Youth League President Qiniso Cibane.
Their presence brought strength, unity, and… pic.twitter.com/2eXbLEPIIH— uMkhonto WeSizwe Party (Official) (@MkhontoweSizwex) November 29, 2025
Op sosiale media neem die verontwaardiging toe, met talle wat wys op die ironie dat een van die vroulike verdagtes glo met ’n bekende advokaat getroud is wat gereeld op dieselfde radiostasie kommentaar lewer. Internasionale publikasies, waaronder The Kyiv Independent, het die verhaal wyd versprei.
Die ondersoek brei intussen uit na moontlike skakels in ander Afrika-lande, insluitend Ghana. Die Valke waarsku dat die netwerk groter is as wat aanvanklik vermoed is en dat verdere arrestasies moontlik is.
Wat as ’n klein werwingsoperasie begin het, het intussen ontwikkel in ’n nasionale veiligheidskrisis wat politieke figure, mediapersoonlikhede en familielede van die voormalige president insluit. Die skandaal werp skerp lig op die kwesbaarheid van jong Suid-Afrikaners vir uitbuiting in internasionale konfliksones en die risiko van politieke misbruik binne die land self.
