Badjens
Delphine Minoui
Roman
Oorspronkelijke titel: Badjens (2024)
Vertaald uit Frans door Ursula Teijink.
Amsterdam / Antwerpen: Uitgeverij Atlas Contact
2025
158 blz.
Strijdbare en betrokken roman over een zestienjarige Iraanse in Shiraz die indringend vertelt over haar leven, repressie en verzet. In coronatijd en in het spoor van Mahsa Amini. Bondige zeer toegankelijke stijl. “Ik heb geleerd me in tweeën te splitsen om te bestaan.” (24)
- Over familieverhoudingen. Hoe de verloskundige sorry stamelt wanneer het foetus op het scherm te zien is, “alsof er zojuist een atoombom op Shiraz is gevallen.” (13)
- “Ik ging bijna dood aan mijn grootvader. (...) ‘Abortus! We moeten koste wat kost een abortus regelen.’ In de islam, de staatsgodsdienst is abortus verboden. Behalve dan dat je in Iran over alles kunt onderhandelen, zelfs over godsdienst.” (14)
- De illegale abortus gaat niet door vanwege de hoge kosten. “Over de offerte kon niet worden onderhandeld, er moest uitsluitend in dollars worden betaald en wel vóór de operatie.” (15)
- Over opgroeien, opvoeding, onderwijs en de zoektocht naar een eigen identiteit. “Wat voor nut heeft het nog om te leren, alles is toch nep.” (101)
- Titel. “Bad-jens: letterlijk, verkeerde geslacht. In alledaags Perzisch: ondeugend of brutaal.” (19)
- “In het begin van mijn puberteit bedenk ik een personage dat dapperder is dan ik. Ik verwerp alles. De propaganda van mijn grootmoeder. De godsdienst. Mijn vrouwelijkheid.” (47)
- Steun van moeder: “stilzwijgende handlangster van mijn emancipatie.” (51)
- Seksueel misbruikt door vijf jaar oudere neef Ali. (55–60)
- Ali wordt later tijdens een demonstratie doodgeschoten; zijn stoffelijk overschot wordt nooit aan zijn ouders teruggegeven; hij wordt post mortem omgetoverd tot handlanger van het regime. “In Iran hebben slachtoffers van geweld geen recht op leven, geen recht op een rustige dood.” (96–100)
- Verwijzing naar Simone de Beauvoir, Hannah Arendt, Orwell en Hrabral. (75)
- Naast alle repressie ook clandestiene feestjes, zelfgemaakte wijn, dekens aan de muur om de muziek te dempen, aluminiumfolie op mijn kamerraam om niet van buiten gezien te worden.” (89)
- “Al die jaren hebben we gezwegen, verminkt door de stilte.” (142)
- “Die avond voel ik voor het eerst geen angst meer, voor niemand – zelfs niet voor mezelf. De angst is van kamp gewisseld.” (143)
- “Ze wilden onze dromen vermoorden. We zijn hun ergste nachtmerrie geworden.” (147)
“Mijn leven lang heb ik levens voor mezelf verzonnen.
Heb ik mijn kreten gesmoord.
Heb ik die van anderen alle plaats laten innemen.
Aan al die dingen wil ik een einde maken.
De tiran overwinnen.
Hem ten val brengen met onze hoofddoeken.” (155)
Lees ook:
Zubayr Charles se Haram is ’n waarskuwing aan almal, gelowig of nie: ’n lesersindruk
Leesimpressie: De wind vindt altijd zijn weg door Sholeh Rezazadeh
Leesimpressie: Tussen kogels en dromen door Malik Khero Jirdo
