Yves T’Sjoen

Yves T'Sjoen is gewoon hoogleraar verbonden aan de Afdeling Nederlands van de Vakgroep Letterkunde van de Universiteit Gent en bijzonder hoogleraar van het Departement Afrikaans en Nederlands van de Universiteit Stellenbosch. Specialisaties: moderne Nederlandse literatuur, editiewetenschap en Afrikaanse literatuur. Hij bezorgde of werkte mee aan tal van kritische leesuitgaven van Vlaamse auteurs. Hij is bestuursvoorzitter van het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika (Universiteit Gent) en promotor van de Gentse Leerstoel Zuid-Afrika: Talen, Literaturen, Cultuur en Maatschappij. Verder is hij de voorzitter van het Arkcomité van het Vrije Woord en lid van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren. Recente boekpublicaties: Kwintet. Literaire dialogen tussen Afrikaans en Nederlands (2023) en Breyvier. Over taal, burgerschap en Breytenbach (2023).

Foto: Naomi Bruwer

Breyten schrijven #10: Breytenbachs lyrische erfenis door de blik van dichters, conversatie met Marlise Joubert

Yves T’Sjoen, Marlise Joubert Literatuur 2025-12-09

"Mettertyd het ek gevoel hy is en bly eenvoudig die Meester van die Metafoor. Daar is helaas nie vir my nog ’n digter in Afrikaans wat so verrykend en uiteenlopend met Afrikaans, die grein en diversiteit van hierdie land omgegaan het nie."

Breyten schrijven #9: Breytenbachs lyriek door de blik van dichters, conversatie met Alfred Schaffer

Yves T’Sjoen, Alfred Schaffer Literatuur 2025-12-08

"Zuid-Afrika was zijn materiaal, maar wat hij schilderde was de condition humaine. Vandaar dat zijn werk zo resoneert, ook voor lezers die Zuid-Afrika nooit hebben bezocht en de geschiedenis misschien maar heel globaal kennen."

Breyten schrijven #8: Breytenbachs lyriek door de blik van dichters, conversatie met Joan Hambidge

Yves T’Sjoen, Joan Hambidge Literatuur 2025-12-02

"Vir my is die liefdesgedigte van kardinale belang en ek meen dat die debuut die ysterkoei moet sweet ’n besonder belangrike bundel was: die outobiografiese ek, die surrealistiese beelde en die verbeelding wat (in daardie stadium) nog nie beleef is in Afrikaans nie."

Breyten schrijven #7: Herinnering aan Maître Breyten Breytenbach (1939–2024), “die dood is om nooit weer dors te word nie”

Yves T’Sjoen Literatuur 2025-11-24

"Eén jaar na het toch nog onverwachte overlijden mag ik vanuit Gent op Voertaal dit portret schetsen van Breytenbach, wetende dat van deze veelzijdige en creatieve, erudiete en spraakzame man vele gedaanten tegelijk kunnen worden geboetseerd. De uiteenlopende verhalen die kort na zijn dood werden opgetekend, zijn daar de neerslag van."

’n Afrikaanse skrywer in die Lae Lande: oor skrywerspolitiek, die oorgang van die tye en ’n vertaalde lewe

Yves T’Sjoen, Etienne van Heerden Literatuur 2025-11-05

"Op universiteit het ek gesit en luister na WEG Louw wat Kloos, Nijhoff, Holst, Perk en ander met ’n gedrae stem voordra tydens die bedompige, warm somersmiddae van die jare sewentig, met Afrika se sonbesies wat buite die lesingsaal se vensters sing en die studente wat swetend en tjoepstil sit en luister. Louw se voorlesings van die Tagtigers se pragtige sonnette het my as bloedjong eerstejaarstudent getref nes die film Woodstock of Jimi Hendrix my ’n dwarsklap gegee het – glo my vry, dit was ’n kulturele ingryp in my brose psige. Ek het gedink hulle – Perk en Kloos en dié snare – is baie cool." Yves T’Sjoen gesels met Etienne van Heerden.

Samespraak 2025-2026 #2: "Een lange geschiedenis van literaire toenadering en verwijdering"

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Literatuur 2025-10-14

"Prakties beteken dit dat Karibiese, Surinaamse en Indonesiese stemme saamgelees kan word met Afrikaanse tekste wat koloniale en postkoloniale problematiek ondersoek."

Samespraak 2025-2026 #1: Over Repliek. Trajecten van Nederlandstalige schrijvers in Afrikaans

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Literatuur 2025-09-29

"De aandacht gaat naar beeldvorming van een tekst in een andere taal en cultuur, de vergelijkende receptiegeschiedenis, de bemiddelende rol van uitgever en vertaler."

Tweespraak met Stefan Hertmans #2: "Wel heb ik uiteraard werk van Antjie Krog in het Afrikaans gelezen, Coetzee volg ik sinds jaren, Breyten Breytenbach las ik periodisch sinds mijn studietijd."

Yves T’Sjoen, Stefan Hertmans Literatuur 2025-09-24

"Ik ben me er sinds mijn bezoeken aan Zuid-Afrika sterk van bewust hoezeer de culturele context, en de plaats van literatuur daarin, verschilt van de situatie in noordelijk West-Europa."

Tweespraak met Stefan Hertmans #1: "De 'plaas' die ik bezocht tijdens mijn eerste verblijf, maakte een onvergetelijke indruk."

Yves T’Sjoen, Stefan Hertmans Literatuur 2025-09-22

"Haar hang naar een onafhankelijk bestaan, naar respect en vrijheid, bleef hangen toen ik de eerste notities maakte."

Breyten schrijven #6: Het laatste interview. "Dit sal nie vir my wees sodanig dat dit Gent is nie, of selfs in België nie. Maar vir my is dit ’n huistoekom, na ’n buitepos van die Middelwêreld."

Yves T’Sjoen, Breyten Breytenbach Literatuur 2025-09-14

"Ons boere weet van water lei. As jy nie daai sloot oopgrawe nie, dan gaan hy inkalwe. En hy is bésig om in te kalwe."

Breyten schrijven #5: Het laatste interview. "Hugo Claus was veel meer van ’n wêreldfiguur."

Yves T’Sjoen, Breyten Breytenbach Literatuur 2025-09-08

"Sien jy nou hoe moeilik dit was vir die polisie om my te ondervra? Jy vra my hierdie kant toe, en dan gaan ek dáái kant toe. Dis die Afrika-afkoms daai."

Breyten schrijven #4: Het laatste interview. "Opleidingskursusse in ondergrondse tegnieke."

Yves T’Sjoen, Breyten Breytenbach Literatuur 2025-09-02

"Sy sit in die middel van die wêreld. Sy moet oorlewe. Sy moet ’n bestaan maak. En, jy weet, die spioene en die moordbendes is daar, jy wéét hulle is in Parys."

Breyten schrijven #3: Het laatste interview. “Ek het ’n aantal adresse gehad van mense wat ek moet opsoek”

Yves T’Sjoen, Breyten Breytenbach Literatuur 2025-08-29

"Nee, die ontvangs, die gulhartigheid, en die ope en die vrye gemoed waarmee mens ontvang is, dit was absoluut oorrompelend gewees."

Tweespraak met Jolyn Phillips #1: "As ’n kontemporêre Afrikaanse digter kritiseer ek die Dertigers vir hul elitisme en eng omvang van onderwerpe, veral hul verwaarlosing van die sosio-politieke realiteite van Suid-Afrika"

Yves T’Sjoen, Jolyn Phillips Literatuur 2025-08-20

"Ek wou illustreer dat Afrikaanse epiese poësie unieke innovasies in ritme, struktuur en lynkonstruksie na vore bring. Ek het die klassieke epos se definisie en eienskappe gebruik om hierdie navorsingsvraag te ontleed."

Tweespraak met Peter Holvoet-Hanssen #2: "Zo graag had ik die derde poëziereis volbracht tot op een Kaapstadstrand, met in de verte mijn geliefde zeezoogdieren in de golven"

Yves T’Sjoen, Peter Holvoet-Hanssen Literatuur 2025-08-04

"Mijn motto was en is 'Soyons courageux, soyons fous' van Jean Cocteau dus ging ik ervoor. Niet vergeten dat ik in het begin van het nieuwe millennium een tendens ontwaarde in de poëzie van de Lage Landen naar afnemende reflectie en toenemende zoutloosheid."

Verified by MonsterInsights
Top