Ganzentijd
Mirjam van Hengel
Amsterdam: De Bezige Bij
2025
220 blz.
Uitzonderlijk mooi boek. Persoonlijke notities naar aanleiding van de dood van de vader van de schrijfster.
Bijzonder goed geschreven.
Veel rake observaties, liefdevolle typeringen en dierbare herinneringen.
Veel vogels vliegen langs en Bach klinkt volop.
Opmerkelijke passages
- “Een van de laatste ochtenden op het eiland zit ik naast hem voor het raam in zijn kamer. We hebben zicht over de volle breedte van de waddendijk. De lepelaars die er gisteren waren zijn vertrokken, we zien scholeksters en stormmeeuwen, tegen het hek voor het grasland scharrelt een kraai.” (7)
- “Het eiland is leeg maar weldoorvoed, mals en groen (...)” (14)
- “ (…) melkdistel, biggenkruid, streepzaad, leeuwentand (...)” (16)
- “Zolang hij zijn gezicht naar me toedraait of lacht en vraagt ‘is dit havikskruid?’ is het de eindigheid niet, hier naast me op zijn stevige veterschoenen.” (16)
- Jeugdherinneringen: “Na het voorlezen lees ik zelf verder (…) steeds opnieuw de eigen boeken die in de loop der jaren zo’n beetje deel gaan uitmaken van mijn lichaam, zinnen in mijn bloedbaan waarvan sommige me nooit meer verlaten zomin als de boeken zelf, ik heb een hele plank bewaard, want hoe vaker je iets niet weggooit hoe minder afscheid je ervan kunt nemen, mijn vader weet er alles van.” (21)
- “Je onderscheidingsvermogen is je beste vriend.” (33)
- “Ik maak een lijstje van de planten uit mijn jeugd, de planten die bij mijn vader horen. Wederik, bolderik, toorts, grote berenklauw, distel, vooral de Franse zonnedistel.” (34)
- Vader was kernfysicus, wetenschaps- en milieufilosoof. “Al vanaf zijn vroegste maatschappelijk bewustzijn was hij tamelijk radicaal. Wie iets wil veranderen, moet net iets te ver gaan vond hij, verwijzend naar Provo, en hij had hoge verwachtingen over de rol van de wetenschap, met Marx en Habermas als levenslange inspiratiebronnen.” (36)
- “Ik deed duizend dingen die in het universum van mijn vader niet voorkwamen. (...) probeerde ik het eens te worden met de veranderingen in mijn lichaam dat lang kinderlijk was gebleven en me nu ontglipte.” (87)
- Verwijzing naar gedicht van Breytenbach, “ek sal sterf en na my vader gaan”. (134)
- Vogels: verwijzing naar O.C. Hooymeijer, Kleine Gids voor de niet-bestaande Vogels van Europa. (147; 149); ganzen (150–151); Petersons vogelgids van alle Europese vogels wordt omgezet in Petersons vogelgids 2.0, waarin gevoelens geclassificeerd worden. (152–155)
- Over dienstweigeren vader. (167–168)
- “Ik speel een rol in het portret – Leo Vroman zei ‘op de zijgrond’, een formulering die ik koester – maar alleen mijn perspectief doet ertoe, niet mijn persoon.” (175)
- Over Bach. (193–205 )
- Over ganzen. Grauwe ganzen, kolganzen, brandganzen, rotganzen. Blaffende ganzen.
Lees ook:
Leesimpressie: Op een andere planeet kunnen ze me redden door Lieke Marsman
Leesimpressie: Hoe een reebok ons leven redde door Ota Pavel
