Grenzend aan liefde, een nieuw verhaal over Nederland
Karin Amatmoekrim
Amsterdam: Prometheus
2026
135 blz.
Zoektocht naar mogelijkheden om de Nederlandse samenleving daadwerkelijk samen leven te laten worden, met persoonlijke herinneringen en ervaringen.
Opmerkelijke passages
- “Wat gebeurt er in een samenleving als de weerstand tegen de Ander enerzijds toeneemt, terwijl die Ander steeds meer onderdeel van Nederland wordt?” (13)
- “Je moest eens weten hoe vernederend vaak, hoe diepgaand, hoe onzichtbaar ik me heb moeten aanpassen om ook maar een begin van acceptatie te ontmoeten.” (16)
- Over jodenhaat en antisemitisme onder moslims (19–21): “Het is een mooi sprookje, het idee van een historisch antisemitisme onder moslims. En bij sprookjes worden dingen die het idee verstoren, handig weggelaten. Geen vermelding over generaties lange vervolging van joden in Europa en over veilige uitwijkhavens voor joden in de islamitische wereld.” – Mohammed Benzakour. (20)
- “Kritiek op Israël wordt gelijk gesteld aan antisemitisme, en als die kritiek wordt geuit door migranten dan klinkt het in Den Haag kamerbreed dat niet-westerse culturen Jodenhaar in hun DNA zouden hebben – alsof het bruine mensen waren en niet witte Europeanen die vanuit hun culturele normen en waarden 6 miljoen joden hebben vermoord. Het westerse schuldgevoel voor de Holocaust wordt zo effectief omgezet naar xenofobie, waarbij het Westen wederom kan blijven geloven in zijn eigen onschuld.” (87–88)
- Over religie. “Halverwege de 15e eeuw schreef de toenmalige paus Nicolaas V een verklaring uit, de dum diversas, waarmee hij de Portugese koning, en elke zittende christelijke vorst en mogendheid, toestemming gaf om met de Bijbel in de hand alle heidenen te onderwerpen en, stond er, tot in de eeuwigheid te onderwerpen.” (26–27)
- Over menselijke dierentuinen, koloniale paviljoenen genoemd. (47–53)
- “Onderzoekers schatten dat er tussen 1810 en dat laatste ‘koloniale paviljoen’ in 1958 in totaal 30.000 mensen werden geëxposeerd, en dat er bijna 1,5 miljard bezoekers bereikt werden.” (52)
- “‘Identiteiten zijn bindende leugens,’ stelde de Ghanees-Britse filosoof Kwame Anthony Appiah al eens.” (77)
- “Met een bevolkingssamenstelling als de onze is het inlijven van het rechtsextremistisch populisme een vorm van zelfhaat.” (82)
- Amitav Ghosh: “Het Westen heeft de wereld niet gewonnen door superioriteit van zijn ideeën, waarden of religie... maar door zijn superioriteit in het toedienen van georganiseerd geweld. Westerlingen vergeten dit vaak: niet-westerlingen doen dat nooit.” (86–87)
- Na bezoek aan Indonesië over positie in Nederland: “Ik ben niet van hier, maar ik ben ook niet van daar. Wat ik geleerd heb is dat identiteiten nooit rond of af zijn. (…) De realiteit is dat zowel migranten als autochtone Nederlanders in meer of mindere mate een vertrouwde plek zijn verloren. Dat verlies is een gegeven, en het is aan ons om in dat verlies iets van schoonheid te vinden.” (95–97)
- “De Ander, kortom, is een van ons geworden. (…) een hardnekkig optimisme is de enige manier om de haatspraak te neutraliseren.” (123)
- “Dit boekje is een gefluisterd gedicht in een storm die alleen maar in kracht lijkt toe te nemen. Maar ik beschouw het als een wens, en als een bezwering: dat de sombere toekomst die ons tegemoet lijkt te komen, niet zal plaatsvinden.” (124)
