Herkomst
Botho Strauss
Oorspronkelijke titel: Herkunft (2014)
Vertaald door Gerrit Bussink
Amsterdam: Wereldbibliotheek
2015
112 blz.
Bijzonder knap genoteerde zoektocht van een zoon naar zijn vader en naar zichzelf. Ook bondige weerspiegeling van de Duitse geschiedenis.
- Leven van de vader bepaald door oorlog, leven van de zoon beheerst door vrede.
- Veel zeer rake, kernachtige formuleringen.
- Vrij veel literaire verwijzingen.
- Vertaling leest soepel.
Opmerkelijke passages
- “Ik wilde een gewonere vader hebben, ik wilde dat hij niet opviel, niet deftig was, maar een doorsneemens van deze tijd.” (9)
- “Hij was niet modern, en dat was hij nadrukkelijk en verbeten.” (18)
- “Ja, gebruik het verdriet maar, dat zuiverste water van de bewustwording!” (18)
- “Een man is wie liefde kent en kan haten.”
- Vlucht vader naar het westen. (20–21)
- Jeugdherinneringen: “een depot van zinnenprikkelingen, die waardevast en met een hoge rente op latere leeftijd een goede geheugenoogst opleveren. (...) We herinneren ons een tijd waarin we nog de bescherming van de toekomst genoten: de dingen – hoe we er ook mee omgingen – moesen nog komen. Onbezorgde kinderjaren bestonden niet.” (24)
- “(...) zijn lichte blauwe oogjes keken slimmer dan de man was.” (35)
- “Het geheugen is een variabele van het verlangen, zodat het verlangen naar verre landen en heimwee, verwachting en herinnering hun symmetrische plaats vinden in een en hetzelfde ‘enzym’ van het onbereikbare.” (38)
- “We waren allebei verlost van een lang en moeizaam tegen-over-elkaar, van elkaars tegen-woordigheid.” (45)
- “Bestaat er iets beters dan te blijven waar je bent geboren, opgegroeid, naar school bent gegaan, voor het eerst verliefd bent geworden? Waar je ouders en grootouders hebben geleefd? Waarom je vertrouwde plek verlaten? En als het niet anders kan (...) waarom daarna niet terugkeren?” (61)
- “In een wereld die vijandig staat tegenover tradities moeten we het ouder worden in essentie op eigen kracht bewerkstelligen.” (63)
- “Een leven in de kunst zou toch eigenlijk moeten oplossen in naamloze nieuwsgierigheid, tot je op een gegeven moment met grote ogen ondergaat.” (68)
- “Ik ben een Duitser: opgegroeid met de sprookjes van Grimm en met Elvis Presley, Karl May en generaal Eisenhower, Wagner en James Dean. Waar zou ik mijn realisme vandaan moeten hebben?” (75)
- “Het temmen van de herinnering, de dressuur van de weemoed, is onvermijdelijk als je bijvoorbeeld een jong en onbekend iemand iets over vroeger wilt vertellen.” (105)
- “Wat mijn vader en mij verbindt, is een soort burgerlijke moraal van het falen, dat in ons eenvoudige geslacht generaties lang voortduurt.” (108)
