Binnenrijm van bloed
Antjie Krog
Autobiografische roman
Oorspronkelijke titel: Die binnerym van bloed (2025)
Vertaald door Robert Dorsman
Amsterdam / Antwerpen: Uitgeverij De Arbeiderspers
Augustus 2025
293 blz.
Vervlochten en bewogen levensverhalen in romanvorm, gedompeld in Afrikaner cultuur. Veel rake typeringen van leven en levenseinde van de schrijfster Dot Serfontein, in zeer persoonlijke stijl opgetekend door haar dochter.
- Verslag van een intense liefdevolle worsteling.
- Over liefde, ongemak en soms ook weerzin, vitaliteit en aftakeling, over werelden van verschil en markante overeenkomsten.
- Over verbondenheid met het land.
- Spits, geestig, gedecideerd.
- Uitzonderlijk familieportret en beeld van de Afrikaner cultuur.
- “Zodra het leven in taal wordt omgezet, wordt het in elk geval fictie. (...) Mijn schrijversleven is voorbij, we [partner John & Antjie] kunnen dus eindelijk beginnen aan een schrijfloos bestaan en een onbeschreven leven.” (276)
- Vertaling zal niet eenvoudig geweest zijn.
Opmerkelijke passages
- Over Afrikaner leven & cultuur. (22–26)
- Moeder: “Waarom verven oude vrouwen hun teennagels? Hun voeten lijken op twee toetsenborden die te lang in de regen hebben gestaan.” (27)
- “Wat is er aan mij belangrijk genoeg om genoteerd te worden? Wat doe ik vandaag dat het noteren waard is?” (29)
- “'Dank je voor de lutherse psalmen die je stuurde – het is waar – God spreekt Duits.” (30)
- “Je hebt gelijk, in de literatuur wordt verbazend weinig onderzoek gedaan naar moeder-dochterverhoudingen.” (48–49)
- “Tante Tientie kwam dit weekend op bezoek. Zij half doof en ik half blind, we hadden het dus fantastisch samen.” (50)
- “Strontfolklore, het zit in onze familie.” (52)
- “En ik geloof dat dat het wezenlijke is van oud worden: niet je uitgewoonde gewrichten, maar het verlies van belangstelling, van het vermogen om een eigen levenssituatie te scheppen om je heen. Je willen koesteren in de energie die anderen in het voorbijgaan uitstralen, bij uitstek diegenen van eigen vlees en bloed.” (142)
- “Je vader en ik leerden in de loop van de tijd elkaars zwakheden kennen, en we hebben veel tijd en energie verspild aan pogingen om elkaar te corrigeren. Pas later kom je erachter dat de zwakheden van je levensgezel je beste vrienden kunnen worden. Zwakheden kunnen de kunstmest van een huwelijk worden, maar dan moet je er wel voor zorgen dat die van jou voor het grootste deel opgepot blijven, zodat je later niet zelf en een al kunstmest wordt in de bedeling.” (241)
- “Hoe lang zal een woordvlot mijn drenkelingenhoofd nog boven water houden?” (242)
- Over Elisabeth Eybers (36; 195; 200–202; 243); Breyten Breytenbach (155–157); Wilma Stockenström (196).
- Over de begrafenis van Verwoerd. (58–69)
- Over Mandela: “Mandela's naam wordt een wapperend zeil dat bolt in de wind van ieders vergeefse dromen.” (157)
- “De diepste begeerte van de Afrikaner – om geacht te worden, door zijn gemeenschap, zijn land, door zichzelf. Achten of minachten, de oorsprong van eindeloze vernietiging in Zuid-Afrika.” (83)
- Bedreiging door de Witte Wolven (september 1989). (162–165)
- “Nog altijd geeft dit landschap mij taal, voedt het mij uit zijn diepste droesem met verwoording.” (176)
- Over het houden van bijen. (190–194)
- Toespraak broer Hendrik bij 90e verjaardag moeder: “plusminus veertig jaar ondergedompeld in de zorg voor je kinderen, dankjewel dat je ons zo onbarmhartig goed hebt verzorgd. (...) Vrienden, familie, mijn moeder heeft vijf kinderen, zestien kleinkinderen en vijftien achterkleinkinderen. Vijftig jaar heeft ze op Elandspruit een huishouden bestierd, drie zandstenen huizen gebouwd en achttien boeken geschreven, plus verschillende korte verhalen.” (215–216)
- “Er welt een diepe behoefte in mij op. Om dit hier vanavond, tussen deze fragmenten met haar pogingen, in haar handschrift en met haar tikfouten, vanuit mijzelf uit te spreken. Met mijn hele wezen wil ik haar broze, uitgeputte lichaam met zijn scherpe, intelligente blik, die mij mijn leven lang heeft geleid, volledig kannibaliseren, haar opvreten en verzwelgen, mijn snufferd rood van haar bloed, opdat het verscheurende gemis van de waarachtige Ander nooit in mij teniet zal gaan.” (237)
