Dragelijke lichtheid, het tienerdagboek van mijn Joodse moeder tijdens de Tweede Wereldoorlog
Dieuwertje Blok
Amsterdam: Meulenhoff
2022
198 blz.
Verzorgd uitgegeven dagboek uit de periode 1939–1942 van Henny Gazan, de moeder van Dieuwertje Blok. Aangevuld met foto’s, brieven, herinneringen en anekdotes. Het dagboek wordt zeer beheerst door verliefdheden.
- “Op één van hen ben ik absoluut verliefd, maar wie het is, weet ik niet.” (47)
- Over de opvang van Joodse vluchtelingen in het Amsterdamse Lloydhotel (51–54).
- “De ene keer doe ik onnozel, kinderachtig, naïef en aanstellerig als een echte bakvisch. En het volgende ogenblik boom ik rustig en verstandig als een volwassen mens. Grappig. (...) Maar laat ik niet ouwehoedendozen.” (55)
- Over het onderduiken (1942) (135–150).
- “Mijn opa en oma, mijn moeder en een neef zijn de enigen van de directe familie die de oorlog hebben overleefd. (…) De zusters en broers van opa en oma met mannen, vrouwen en kinderen: allemaal weg, allemaal vermoord.” (148)
- Over moeder: “Haar verhalen behielden altijd een zekere lichtheid. (…) Warmte, humor, lichtheid. Ik heb dankzij het dagboek ontdekt dat het haar kern, haar wezen was. (...) Bovendien was ze gezegend met een selectief geheugen, in de goede zin van het woord.” (149)
- Terugkrijgen van het huis bleek in 1945 zeer moeizaam. “De familie Gazan kreeg eerst alleen de keuken en twee kamers terug. Mama sliep in een klein kamertje boven in het huis. Een bizarre situatie: samenwonen in je eigen huis met een NSB–gezin. Zoiets bedenk je toch niet...” (154–155)
- Pas in 1948 hadden ze het huis weer voor zichzelf (154–155).
Lees ook:
Leesimpressie: Joodse huizen 9 door Frits Rijksbaron, Esther Shaya en Gert Jan de Vries
Leesimpressie: "Jood", de vergeten geschiedenis van een beladen woord door Ewoud Sanders
