Gids in verwondering
Abdelkader Benali
Rotterdam: Uitgeverij De Meent
2025
288 blz.
Aansprekende combinatie van lezingen, beschouwingen en verhalen over persoonlijke ervaringen, historische achtergronden en maatschappelijke ontwikkelingen; over Marokko, multicultureel Nederland; over cultuur.
- “Kernthema van mijn oeuvre: identiteit en migratie, en in het verlengde daarvan de botsing tussen traditie en moderniteit.” (203)
- Verwijzingen naar Anil Ramdas (40; 90; 162–164). Veel kanttekeningen bij opvattingen van Geert Wilders. Veel bijdragen zijn bewerkingen van eerder gepubliceerde artikelen in Trouw, De Groene Amsterdammer en NRCHandelsblad.
- Abdelkader Benali: “Gids in verwondering is een levenswerk. Alles wat ik voel en betwijfel en voor mezelf bevestigd of ontkend wil zien, komt samen in dit boek. Wat is thuis? Wat is weg zijn? Wie ben ik, wie is de ander? Hoe kunnen we samen betere mensen worden?”
Opmerkelijke passages
- Geuzenlezing Vlaardingen 2024. (7–20)
- Over haatpost en intimidatie. Koranverbrandingen in steden waar de burgemeester een migratieachtergrond heeft. (13)
- Verwondering Benali over oproep van ministerie van Defensie om in militaire dienst te gaan. (14–20)
- Het sprookje van de integratie. (21–-23)
- De paradox van de Marokkaanse opvoeding. (28–31)
- “Het was niet zozeer dat onze ouders niet opvoedden, het was eerder dat ze te véél opvoedden.” (28)
- Over Rembrandt die zichzelf als moslim portretteerde. (44)
- De vloek van Shylock. (54–63). Theatermonoloog over Palestijns-Israëlisch conflict.
- Een multicultureel drama in mijn eigen huis. Vierjarige dochter Amber ervaart de geboorte van haar zusje als bedreiging door nieuwkomer. (77–78)
- Dante’ s Hel is opvallend multicultureel. (83–85)
- Henri-Nouwenlezing. Over De terugkeer van de verloren zoon van Rembrandt.
- “De migrant is de exemplarische oudste zoon, want overal waar hij aankomt, is hij de eerste.” (91)
- “De Spaanse Inquisitie bestreed de achtergebleven moslims van Spanje. Moorse gebruiken werden onderdrukt. Een Moorse vrouw werd in 1547 voor het gerecht gedaagd vanwege het bereiden én eten van couscous.” (93)
- “Globalisering is dat je je stad als huis inricht.” (95)
- Oost = West: Vijfhonderd jaar na de val van Granada. (96–108)
- “Ondanks de belofte om Moors cultureel erfgoed met rust te laten, liet de Inquisitie in 1502 alle islamitische boeken verbranden. Meer dan negentig procent van het totaal aan manuscripten ging in rook op. Culturele genocide.” (102)
- Verbod op het bereiden en consumeren van Arabische gerechten. Het grootste mikpunt was de aubergine. (102–103)
- Het Oosten zit in ons. (109–116)
- Over Frederik II van Sicilië. (113)
- “De grondtoon van de Mediterrane cultuur is dat er iets onherstelbaar verloren is gegaan, en wat ons rest is een melancholiek bezingen van dat verloren gegane.” (116)
- Noord-Marokko. “Aan het einde van de wereld krioelt het van de verhalen, dat is omdat ze geen kant meer op kunnen.” (117)
- Het land van de lichaamsdelen. (122–131) Over (on)gezondheid.
- Gids in verwondering. (143–144)
- Over Marokkaans modernisme in het Cobramuseum.
- De zon glijdt als een boa constrictor over ons continent. (144–146)
- Lagelanders koesteren de zon, Arabieren de nacht, de donkere dagen, de verkoelende wind.
- Hoe Marokkanen vochten voor Nederland. (146–148)
- Louis Couperus zag de kracht van de islam. (150–151)
- Europese migratiepolitiek faciliteert genocide. (155–156)
- Over Paul Bowles en Mohammed Mrabet. (157–158)
- In Gaza was de blik altijd gericht op morgen/Klein-Gaza. Hoeveel Gazanen moeten er doodgaan voordat er op de rem wordt getrapt? (164–169)
- Een vorm van boekverbranding. (185–186) Over Prophets, Poets and Scholars. Universiteit Leiden & de islam.
- Erbarme dich. (230–236)
- Lezing bij de Matthäus-Passion in Naarden. “Er is een stilte voor Bach. Er is een stilte na Bach.” (236)
- De “heldhaftige” Spaanse strijd tegen de Moren. (242–244)
- Over vijfjarige dochter: “Op de fiets scheurt ze over de paden, haar roekeloosheid bezorgt me hartverzakkingen. Ze haalt rechts in, heeft geen oog voor tegenliggers en doet geringschattend over andere weggebruikers – een beetje zoals dit kabinet.” (254)
- Over Simon Kuper, Hannah Arendt en Israël. (267–268)
Lees ook:
Leesimpressie: De ontdekking van de Nederlander door Eveline Koolhaas-Grosfeld
Persbericht: Gouden Ganzenveerlaureaat 2020 – Abdelkader Benali
