Rechtszaak over verengelsing Nederlandse universiteiten

  • 0

Belangenorganisatie Beter Onderwijs Nederland (BON) heeft een rechtszaak aangespannen tegen de Universiteit Twente, de Universiteit Maastricht en de Onderwijsinspectie. BON wil dat de verengelsing van het hoger onderwijs in Nederland een halt toe wordt geroepen.

39e viering Dies Natalis, Maastricht University (2015) / Foto: Romaine, via Wikimedia Commons

Steeds meer opleidingen aan Nederlandse universiteiten en hogescholen zijn volledig Engelstalig. Dat geldt op dit moment voor 23 procent van alle bachelorstudies en maar liefst 74 procent van alle masterstudies. Opmerkelijk is niet alleen het grote aantal Engelstalige opleidingen, maar ook het feit dat de verengelsing bijna ongemerkt heeft plaatsgevonden. Er is van hogerhand nooit beleid afgekondigd waarin die verengelsing opgelegd of gereguleerd werd. Universiteiten en hogescholen lijken zich te hebben laten meeslepen door het misplaatste idee dat internationalisering altijd via het Engels moet gaan, en door de ambitie om zo veel mogelijk goedbetalende buitenlandse studenten binnen te halen.

Volgens Beter Onderwijs Nederland, een vereniging onder voorzitterschap van filosoof Ad Verbrugge, is de verengelsing van het Nederlands hoger onderwijs tegen de wet. BON beroept zich op artikel 1.3 lid 5 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), waarin gesteld wordt dat het hoger onderwijs, wanneer er sprake is van Nederlandstalige studenten, mede gericht moet zijn “op de bevordering van de uitdrukkingsvaardigheid in het Nederlands”. Bij een volledig Engelstalige opleiding is dit niet het geval. BON verwijst ook naar artikel 7.2 van dezelfde wet, waarin staat dat al het onderwijs in Nederland in het Nederlands plaats dient te vinden, tenzij er een noodzaak is tot onderwijs in een andere taal. Volgens BON hebben de universiteiten deze noodzaak nooit kunnen aantonen.

Een goede beheersing van het Nederlands is volgens BON belangrijk omdat de meeste studenten aan Nederlandse hoger-onderwijsinstellingen na hun studie in een Nederlandstalige beroepspraktijk terechtkomen. Ook wijst BON erop dat de Engelse taalbeheersing van de meeste studenten en hun docenten te zwak is om zich op academisch niveau genuanceerd en vloeiend te kunnen uitdrukken. Naast verschraling van de Nederlandse taal dreigt hierdoor de kwaliteit van het wetenschappelijk onderwijs in Nederland aangetast te worden. BON pleit er dan ook voor dat het onderwijs waar mogelijk in het Nederlands wordt gegeven, en dat er in aparte vakken meer aandacht wordt besteed aan Engelse taalbeheersing.

Nu heeft BON de universiteiten van Twente en Maastricht voor de rechter gedaagd, omdat ze volgens BON inmiddels grotendeels verengelst zijn. Daarnaast klaagt BON de Onderwijsinspectie aan, omdat deze de problemen wel heeft geconstateerd, maar er niets aan heeft gedaan. De zitting zal binnen enkele weken plaatsvinden.

Op maandag 14 mei presenteerden twee koepelorganisaties, de Vereniging Hogescholen en de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten, al hun “internationaliseringsagenda”. Hogescholen en universiteiten hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de internationalisering van onderwijs en onderzoek. En met succes: het aantal buitenlandse studenten is de afgelopen tien jaar verdrievoudigd. Dit collegejaar telt Nederland ruim 75.000 internationale studenten. Nu is het aan de ene kant tijd om door te pakken. Aan de andere kant constateren de organisaties ook dat internationalisering gepaard gaat met “uitdagingen”. Huisvesting, bijvoorbeeld. Maar ook de impact van al die niet-Nederlandstalige studenten op de onderwijsvoertaal. In hun internationaliseringsagenda beloven de twee organisaties er samen voor te zorgen dat het Nederlandstalig aanbod “binnen het gecombineerde aanbod van bacheloropleidingen in Nederland” behouden blijft, dat studenten “zowel hun Nederlands als hun Engels op peil kunnen houden” en dat ook de taalbeheersing van de medewerkers van deze instellingen een aandachtspunt blijft. Een van de maatregelen die worden voorgesteld om een rem te zetten op de ongebreidelde instroom van buitenlandse studenten (met name studenten van buiten de Europese Unie), is om voor bepaalde Engelstalige bacheloropleidingen een numerus fixus in te stellen. Een andere mogelijkheid zou zijn om deze groep studenten meer collegegeld te laten betalen.

Begin juni komt Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven met haar plannen ten aanzien van de internationalisering in het onderwijs. Daarbij zal de verengelsing beslist ook aan bod komen.

  • Kijk hier naar een reportage over de verengelsing van het hoger onderwijs in Nederland en een interview met Ad Verbrugge, voorzitter van BON.

Lees ook:

KNAW-rapport kijkt verder dan alleen Engels

Verengelsing en taalbeleid in het hoger onderwijs

Buro: IG
  • 0
Top