Hoe ik de vissen ontmoette
Ota Pavel
Oorspronkelijke titel: Jak jsem potkal ryby (1974)
Vertaald uit Tsjechisch door Edgar de Bruin
Voorwoord: Jan van Mersbergen
Amsterdam: Koppernik
April 2023
182 blz.
Bijzonder mooie bundel met 23 korte verhalen over “het streven naar geluk en vrijheid waardoor we de grootste catastrofes van de geschiedenis kunnen overleven, maar boven alles een gepassioneerd en aangrijpend pleidooi voor vissen, leven en liefde.”
- Knappe, sfeervolle verhaalstijl.
- Vertaling glashelder en soepel.
Opmerkelijke passages
- Over rietvoorns, blankvoorns, serpelingen (16), barbelen (18), elritsen (31), kopvoorns (90), bonito’s (115) en vele andere vissen.
- Van Mersbergen: “De karper is de labrador onder de vissen. Dat lome, die gedoemde mislukking, de vasthoudendheid, het noodlot, het geduld ... de basis voor de verhalen van Pavel.” (8)
- “Schrijven over vissen is schrijven over mensen en menselijk handelen, over drijfveren, maar altijd met een omweg. (...) over het vangen van de volksaard. Pavels verhalen zijn ook kleine parabels, vergelijkingen in verhalende vorm die menselijke onmacht en leed blootleggen. Moderne sprookjes, misschien.” (9)
- “Vissen is jagen, de mens is een jager én wordt opgejaagd.” (10)
- “Het leven is: ouder worden, terugkeren, heel veel vissen, en uiteindelijk sterven.” (11)
- Wachten op het juiste moment om te vissen. “Als de maan verdwijnt, de hemel bewolkt raakt en de sterren gaan slapen. En ook als het water wat gaat rijzen en eventueel troebel wordt, als de rivier en licht vorm van staar krijgt.” (31)
- “Menig boleet kreeg van ons een kusje op de hoed.” (37)
- “Ik ving nog een stel karpers en werd bang. Iedereen van onze familie zat in het concentratiekamp of was dood.”
- “Ik wist waarom ik zo van de rivier hield. Misschien omdat er vissen in zitten, of omdat hij vrij en ongebonden is? Omdat hij nooit blijft staan? Misschien omdat hij ruist en je wakker houdt? Misschien omdat hij hier al eeuwenlang is of omdat zijn wateren dagelijks in de verte sterven? Of omdat je erop kunt varen of erin kunt doodgaan?” (65–66)
- “Toen Jan bij me terugkeerde, was hij een beetje triest, misschien om ons, om wat we deden, en misschien om het leven, zoals het was.” (97)
- “Door de deining van de zee voelde ik me opeens beroerd worden, de hemel wisselde van plek met de zee en ik moest overgeven.” (114)
- “In een Fiat reden we rechtstreeks naar mijn jongensjaren.” (153)
- “Uit vissen gaan betekent vooral vrijheid. Kilometers lopen naar forellen, water drinken uit een bron, alleen zijn en vrij zijn voor te minste een uur, voor dagen of zelfs weken en maanden. Vrij van de tv, kranten, radio en de beschaving. (...) Door het vissen heb ik geleerd geduldig te zijn en de herinneringen hebben me geholpen te leven.” (178)
Lees ook:
Leesimpressie: Ik ken een berg die op mij wacht door Sholeh Rezazadeh
