Beeldskoon
Die laaste uitstappie op die 13 dag reis op die Oos-Chinese See, aan boord die Norwegian Cruise Lines (NCL) se luukse skip Spirit, voor jy Tokio bereik, is Shimizu. Dié plek om Berg Fuji te sien. Ons beplan ons landuitstappies vir die volgende paar dae by die skip se reisafdeling.
Ek loer na die uitstappies na Berg Fuji – een van ons albei se emmerlysitems – en vra aan die gawe personeel watter een van die agt uitstappies vir die dag die beste is. Die antwoord is vinnig: die een met die uitsigte oor die berg en die besoek aan die Kunō-zan Toshogu-heiligdom (shrine) in Shizuoka-stad, in die Shizuoka-prefektuur.
Ek vra waarom, en hoor: “Kunō-zan Toshogu is nie net nog ’n heiligdom nie, dis dié rusplek van heer Tokugawa Ieyasu wat die Tokugawa sjogoenaat (Japan se militêre regering), wat in 1603 gevorm is en vrede oor Japan gebring het vir 265 jaar, gestig het. Dié era is ook bekend as die Edo-periode in die land se geskiedenis.
“Eeue van vrede en nasionale eenheid het onder die Tokugawa-familie geheers, wat gelei is deur die sjogoen (shogun: militêre heerser) in die nuwe hoofstad Edo (hedendaagse Tokio).
“Hierdie periode het beduidende kulturele en ekonomiese groei gekenmerk, maar is ook gekenmerk deur ’n beleid van nasionale afsondering, genaamd Sakoku, wat Japan van die meeste buitelandse invloed en handel geïsoleer het om sy sosiale orde te beskerm.
Die monument en graf van heer Tokugawa Ieyasu
“Tokugawa Ieyasu (1542–1616) het spesifiek gevra om op Berg Kunō (Kunō-zan in Japannees) begrawe te word. Sy seun sjogoen Tokugawa Hidetada het sy wense bewaarheid en die mooi heiligdom laat bou. Kunō-zan bied ’n meer direkte verband met Ieyasu se laaste wense – en op ’n meer intieme skaal as van die ander heiligdomme wat aan hom en hierdie era gewy is.”
Dis toe die uitstappie wat ons bespreek.
Die dag se uitstappie het verskeie dele, maar almal het een doel voor oë: om daardie wenfoto van Fuji te neem. Ons gids Miyako Tanaka is baie akkommoderend en vra die bestuurder kort-kort om stadiger te ry as ons by ooptes in die bos kom, dat ons foto’s van die berg kan neem, want die wolke sit aanhoudend daar en ek het gehoor dat ons kanse vir ’n mooi foto skraler word soos die temperatuur styg.
Asembenemend
Ek voel nog effe onseker oor sekere Japannese terme en wag tot ons langs die gids sit en vra haar dan wat die verskil tussen ’n tempel en ’n heiligdom is.
“Die hoofverskil is godsdienstig: Tempels is Boeddhistiese plekke van aanbidding, terwyl heiligdomme vir die inheemse Sjinto-geloof is, gewy aan kami (gode of geeste wat in die natuur gevind word, familievoorouers en vereerde historiese figure).
“Die naam, wat ‘die weg van die kami’ beteken, weerspieël die fokus op rituele en praktyke wat ontwerp is om suiwerheid, opregtheid en dankbaarheid te bevorder, en wat harmonie tussen mense en die geesteswêreld bevorder. Anders as baie godsdienste, het Sjinto nie ’n enkele stigter, heilige teks of rigiede leerstelling nie, wat aksies en tradisie bo geloof beklemtoon en ’n nie-eksklusiewe spiritualiteit bied wat dikwels saam met Boeddhisme in die Japannese kultuur bestaan.
Een van die rooi hekke
“Visueel het heiligdomme tipies ’n torii-hek by die ingang, terwyl tempels ’n sanmon-hek kan hê. Beide is om die grens tussen die natuurlike en die bonatuurlike wêreld aan te dui.
Binne-in houtpilare met hortjies sit hierdie man en bewaar die ingang na die heiligdom.
“Tempels huisves dikwels Boeddhistiese standbeelde, terwyl heiligdomme gekenmerk word deur hul verbintenis met die natuur en die aanbidding van kami.”
Sy kon net sowel Japannees gepraat het, want al dié begrippe is vir my baie vreemd. Maar ek is opgewonde om die heiligdom, wat meer as 400 jaar oud is, te sien en ervaar.
Suruga-baai
Die bus parkeer onder by die Nihondaira-uitkykpynt. Die oulike kafeetjie het yskoffie, draairoomys en allerhande lekker Japannese eetgoed, en ons druk ’n paar in ons rugsakke, voor ons in die ry by die kabelkarretjiekantoor gaan wag vir die 5 minute rit na die onderkant van Kunō-zan Toshogu. Ver onder ons lê die pragtige Suruga-baai en jy bly bewus van die berg aan jou linkerkant wat sowat 40 kilometer weg is.
Die rit duur 5 minute en elke karretjie neem ongeveer 15 mense.
Ek staan heel voor in die kabelkarretjie. Onder die kabels val die oorgroeide woud vir etlike meters onder ons weg. My geliefde het hoogtevrees en staan in die middel van die karretjie en hou aan die paal vas. ’n Vrou van New Orleans kom staan langs my. “Ek is bang vir hoogtes, maar gaan nie weer dat my vrese my weerhou om dinge te ervaar nie. Sal jy asseblief my hand houvas terwyl ons afry?”
Ek is effe verbaas oor haar versoek, maar sy vertel dat sy en haar man in verskillende karretjies ingedeel is en hy gewoonlik haar “anker” is.
Die houtskyfies
Ons rit verloop sonder enige teëspoed en sy vertel dat haar man terminaal siek is en hulle nou al hul drome probeer verwesenlik voor hy bedlêend word. Hy wil heelbo by die graf ’n Ema ophang vir sy kinders se goeie geluk. Sy verduidelik: “Dis ’n klein ronde houtskyfie met ’n boodskappie op. Mens koop dit by die geskenkwinkel en skryf jou eie boodskap en dra dit aan die heiligdom op. Dis vir goeie wense vir jou geliefdes.”
Ek sluk hard aan die knop in my keel. Hoe onselfsugtig, hoe mooi ... En hierdie heilige plek is net die regte keuse om jou wense te laat, voor jy sterf.
Toe ons by die eerste trappies na die heiligdom kom, vertel Miyako dat Tokugawa Ieyasu in 1605 as Sjogoen uitgetree het en sy laaste dae in Sumpu, die huidige Shizuoka-stad, geslyt het. Hy was 75 toe hy oorlede is.
’n Meesterskrynwerker, Nakai Masakiyo, is gekies om die heiligdom te bou. Hy het die beste vakmanne van die tyd gekies. Konstruksie het in Mei van die jaar van Ieyasu se dood begin en hul handewerk het gou ’n model geword vir ander Toshogu-heiligdomme regoor Japan, insluitend die Nikko Toshogu-heiligdom. Dié heiligdom is binne 19 maande voltooi.
Die versierde Azuchi-Momoyama-styl spog met weelderige versierings, met helder lak, goudblaar, ingewikkelde houtsneewerk, en het die Gongen-zukuri-uitleg, waarin die aanbiddingsaal (haiden) en hoofheiligdom (honden) verbind is via ’n tussenruimte, genaamd die Ishi-no-ma. Hierdie styl het die bloudruk geword vir baie Tōshō-gū-heiligdomme. Jy kan nie in enige van die geboue ingaan nie en bewonder dit net van buite af.
Die oordadige versiering
Miyako sê ons moet let op die patrone en kleure. “Die oordadige versiering was nie bloot dekoratief nie, dit het prestige, goddelike verbintenis en die stabiliteit wat die Tokugawa-sjogoenaat gebring het, vergestalt. Besonderhede maak saak: die snywerk, die kleur, die styl, alles is gekoppel aan hoe Ieyasu onthou moes word.”
Patrone op die bamboespype
Die Kunō-zan Toshogu-heiligdom word beskou as ’n meesterstuk van Nakai Masakiyo se latere jare en is in 2010 as ’n nasionale skat aangewys.
Saké word by Japannese heiligdomme aangebied om die gode te vereer, as ’n simbool van suiwerheid, seëninge en gemeenskap met die goddelike, en om oeste te vier. Die heilige drankie, gemaak van rys, verteenwoordig ’n belangrike offer aan die gode vir versoeke soos oorvloedige oeste, goeie weer en goeie gesondheid. Nadat dit aan die gode aangebied is, word die saké, bekend as o-miki of heilige saké, dan tydens feeste en seremonies onder deelnemers gedeel.
Die heiligdom sit op ’n koppie sowat 216 meter hoog en word omring deur ruie woude en teeplantasies.
Toe ons heelbo by die monument staan, wat ook as sy grafsteen dien, sê Miyako hierdie heiligdom herinner besoekers dat geskiedenis nie net in tekste opgesluit is nie.
Heuwel-op met horingoue kliptrappe gee goeie tyd vir introspeksie.
“Dit leef in houtwerk, in paadjies met kliptrappe, in rituele, in uitsigte wat mense eeue gelede ook gesien het. Vir enigiemand wat belangstel in Japannese geskiedenis, godsdienstige tradisie of argitektuur (of bloot pragtige plekke), beloon hierdie heiligdom beide informele besoeke en dieper introspeksie.”
Die ander mense begin terugstap. Ek en my geliefde vertoef, kyk op na die reusebome wat bo ons uittoring, wonder hoeveel van hulle reeds hier was toe die skrynwerkers vier eeue gelede hier getimmer het.
Dis koel en doodstil daarbo. Ek verstaan hoekom iemand hier neergelê wou word.
Die museum het meer as 2 000 kulturele artefakte wat met Tokugawa Ieyasu en sy opvolgers verband hou, maar is gesluit toe ons daar kom.
Ek is dankbaar, want dit gee my kans om eenkant op ’n klipmuurtjie te sit, oor die baai te kyk en net die oomblik te geniet. Wie het nou ooit gedink ek sou so naby aan Berg Fuji kom en op hierdie heilige koppie beland? En soveel innerlike vrede kon ervaar in ’n kultuur waarvan ek – steeds – bitter min weet.
Oral is daar sementlanterns, tōrō in Japannees
Ons stap almal op ons eie tyd af. Die woud omlyn die ou trappe. Oral is daar sementlanterns, tōrō in Japannees, om tempels en heiligdomme te vind en dit verteenwoordig die lig van Buddha se leerstellinge, of die pad vir kami. Met feeste word hulle met kerse binne verlig.
Die paartjie van New Orleans se paaie het ook iewers geskei, vermoedelik om hom kans te gee om alleen te wees. Ek voel sommer hartseer vir hulle, maar ook ’n snaakse berusting.
Die huisies waarin jy jou wense gooi.
Ek koop twee van die kaartjies wat jy by klein houthuisies in die heiligdom in reusekiste gooi, terwyl jy jou wense saggies fluister. Dit het dieselfde ontwerp as die geboue se hoeke op. Ek weet dit beteken seker iets, maar vir nou wil ek net stil wees. Ek wil nie meer feite hoor nie.
Die windjie roer in die takke, êrens diep in die woud hoor ek voëlgesang. Die seeluggie laat ’n soutsmakie op jou tong.
Die kaartjies
Ek skryf op een van die kaartjies en bêre die ander een in my beursie.
As die lewe by die huis te dol raak, hoop ek dié kaartjie bring my terug na die stilte wat ek hier in my hart en siel kon ervaar.
Kitsfeite:
- Daar is twee maniere om by die heiligdom uit te kom: Klim die 1 159 kliptrappies van die Kunō‑shita-busstop. Dit neem ongeveer 20 minute, maar die trappies is steil en besig. Dis egter omring deur woude, kliplanterns en die uitsig oor die see is asemrowend. Of neem die Nihondaira-kabelkarretjie of ropeway, soos die Japannese in Engels daarna verwys. Die rit neem 5 minute en gly oor 1,065 kilometer.
- Toegang tot die heiligdom vir individuele volwassenes is 700 yen; 600 as jy die museum wil besoek en as jy albei wil besoek, kos die gesamentlike kaartjie 1 200 yen. Die kaartjies vir die kabelkarretjie is 700 yen, een rigting; 1 250 yen retoer; en 1 950 yen vir die retoerrit en toegang tot die heiligdom en museum.
- Ten tyde van ons besoek was die wisselkoers 1 JPY = 0,1173 ZAR.
- Die jaarlikse fees om sy dood te gedenk word op 17 April gehou en is natuurlik die beste tyd om te gaan kuier, want dit bring lewe, feestelikheid en heerlike plaaslike kos na die heiligdom.
- Lees meer oor die heiligdom hier.
Foto’s: Clifford Roberts
Lees ook:
