Geen weg terug, een pleidooi voor medemenselijkheid in het Nederlandse asielbeleid
Maartje Terpstra
Amsterdam: Meulenhoff
2025
143 blz.
Persoonlijke beschrijving van de wrange ervaringen van de vluchteling Elijah uit Burundi in Amsterdam, die opgepakt wordt als hij zijn brievenbus leegt.
De advocate beschrijft het langdurige en complexe proces om hem vrij te krijgen. Het boek biedt een scherp beeld van de onmenselijke kanten van het asielbeleid. Centraal staan de vluchteling en zijn opmerkelijke vluchtverhaal, zijn zeer betrokken Nederlandse vrouw Imre, die aan borstkanker overlijdt en de advocate die zeer geraakt wordt door wat zich voltrekt en het verhaal vastlegt voor Esra, het zoontje van de vluchteling en zijn partner.
Opmerkelijke passages
- Over We are here, steun voor ongedocumenteerde vluchtelingen. (9)
- Verwijzing naar de acceptatie van Elijah door het UAF. (13)
- Over de Amsterdamse VVD-woordvoerder over asiel Dilan Yesilgöz: “Ik verbaasde me erover hoe zij zonder fundamentele kennis van het onderwerp zo’n ferm standpunt kon innemen, en hoezeer haar voorstellen vaak in strijd waren met het (internationale) recht.” (33)
- Over het contrast tussen ubuntu en de Nederlandse asielprocedures. (43–47)
- Over Klaas de Jonge, die bereid was in Burundi onderzoek voor te Elijah te verrichten. (56–57)
- Elijah door UNHCR erkend als vluchteling (57), belofte van geheimhouding.
- Over het vluchtverhaal. (110–121)
- De advocate biedt ook zicht op haar eigen mens- en wereldbeeld. “Het verschilt of ik vanuit de kosmos naar de aarde kijk of vanuit de aarde naar de kosmos.” (71)
- Zij staat “niet onverdeeld positief tegenover ‘de mensheid’. Van puur of moreel altruïsme is bij mij dan ook geen sprake. Ik ben niet bereid ten koste van mijzelf een ander te helpen. (...) De ontmenselijking van een mens op de vlucht of een mens die ontheemd en zonder bezit is, of de ontmenselijking van een mens met een ander geloof, etniciteit of seksuele geaardheid, voelt voor mij tegennatuurlijk, als een verraad aan mijzelf en mijn eigen soort.” (72–73)
- Bezoek aan detentiecentrum Rotterdam. (80–88)
- Dreigende uitzetting voorkomen. (88–107)
- Vervolg asielprocedure (107–109; 121–123)
- Ziekte en overlijden Imre, twee jaar na asielvergunning. Monument voor sterke vrouw. (124–136)
- “Ontmenselijking van de ander, is ontmenselijking van jezelf.” (141)
Lees ook:
Leesimpressie: Kofferverhalen door Karin Amatmoekrim, Abdelkader Benali en Adriaan van Dis
Leesimpressie: Komt een land bij de dokter door Michelle van Tongerloo
