Na de komma, Hindostanen en de erfenis van het kolonialisme
Shantie Singh
Amsterdam: De Geus
2024
284 blz.
Grondig overzicht over Hindostanen in Suriname en Nederland. Over helden, verzetsstrijders en pioniers. Vrij veel aandacht voor vrouwen (“stoere voormoeders”, “stille heldinnen”). (259)
- Met persoonlijke toets. “In dit boek ga ik op zoek naar de ziel van mijn Hindostaanse afkomst.” (19)
- Over haar naam. (164)
- “Met deze zoektocht wil ik tegelijkertijd iets belangrijks bewerkstelligen: ik wil u, lezer, de gelegenheid geven, u ertoe aansporen of ertoe verleiden om verliefd te worden op dit verhaal en zijn helden, zodat u het opslaat in uw geheugen; mogelijk zal het zelfs in uw hart nestelen.” (20)
- Geschreven naar aanleiding van de Nederlandse excuses voor het slavernijverleden zoals verwoord door premier Rutte in 2022: “We zetten vandaag een komma, geen punt.” De credits voor deze prachtige zin komen Serana Angelista (kunstenaar en grafisch ontwerper) toe, die deze uitspraak een paar jaar eerder had gedaan in relatie tot het koloniale verleden. (15)
Opmerkelijke passages
- Anil Ramdas over Hindostanen: “Een volk zonder helden, zonder mythen en zonder noemenswaardige pech.” (19)
- Hindustan: “Hindu komt van Indus, een rivier in het huidige Pakistan, stan betekent ‘land’.” (29)
- “Volgens rechter-commissaris van Paramaribo J. Kalff waren Hindostaanse contractarbeiders minderwaardige mensen met barbaarse zeden en gewoonten. (...) Schande kennen zij niet. Daarom moeten de koelies op de plantages gebruikt worden als trekdieren.” (47–48)
- Over Janey Tetary, in 1884 als 28-jarige doodgeschoten op plantage Zorg en Hoop. (64–73)
- Meer dan miljoen Indiërs getransporteerd om te werken in Europese koloniën. (129)
- Intergenerationele wijsheid en trauma’s – verhalen die bevrijd moeten worden. (194–201)
- Ashanti – een waar feministisch verhaal. (206–216)
- Over Kamla Sukul, de moeder van Anil Ramdas. (223)
- Hindostaans en Queer (227–242). Verwijzing naar de oude Indiase beschaving, de Vedische tijd (ca. 3000–1500 v.Chr.): drie seksen: mannen, vrouwen en de derde sekse. (233)
- Kenmerkende souveniers en muziek voor Nederland: paraplu, stroopwafels met molens op de verpakking, het dagboek van Anne Frank en Nederlandstalige muziek. (245)
- Over verhalen als onvoorwaardelijke reisgezellen. (252–253): “Ik ben een verhalenverteller boven alles, dat heb ik, besef ik meer dan ooit, van mijn voorouders. En dat koester ik.” (259)
Lees ook:
Leesimpressie: Staat & slavernij door Rose Mary Allen (et al)
Leesimpressie: In wat voor land leef ik eigenlijk? door Karin Amatmoekrim
