Tijdens de Winterschool van de Suider-Afrikaanse Vereniging vir Neerlandistiek (SAVN) afgelopen juli vond tevens de finale van de Taalwedstrijd Neerlandistiek plaats. Voor de tweede keer georganiseerd door de Onderwijs- en Wetenschapsraad Berto Bosscha, samen met de Suider Afrikaanse Vereniging vir Neerlandistiek en de Vlaamse Vertegenwoordiging in Pretoria.
Dit jaar waren er niet één, maar twee winnaars: de Zuid-Afrikaanse Marita Oosthuizen en de Namibische Paula Kaula. Deze twee studenten zullen in oktober deelnemen aan de internationale finale van de Taalwedstrijd Neerlandistiek in Nederland.
De vier kandidaten voor de Taalwedstrijd (van links: Paula Kaula [UNAM], Quin Barnard [US], Marita Oosthuizen [UFS] en Kyla Haines [UP])
Bevordering Neerlandistiek wereldwijd
Een paar jaar geleden werd in Nederland een motie ingediend in de Tweede Kamer, ter promotie van de Neerlandistiek om zowel taalvaardigheid van Nederlandse studenten als het internationale netwerk Neerlandistiek te bevorderen. Hiermee kwam een bedrag vrij voor het Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen (OC&W ) dat deels naar de Nederlandse Taalunie ging. In navolging van een eerdere landelijke Nederlandse taalwedstrijd in China, georganiseerd door Esmee Cartens, de Onderwijs en Wetenschaps Attaché (OWA) aldaar, heeft Berto Bosscha (OWA) bij de Nederlandse ambassade in Zuid-Afrika daarop samen met collega Jessica Glendinning en de Vlaamse vertegenwoordiging het plan opgevat om er een Internationale Taalwedstrijd Neerlandistiek van te maken. In samenwerking met de SAVN heeft deze wedstrijd in 2024 voor het eerst plaatsgevonden. Studenten van zes universiteiten namen deel en de winnaars deden mee aan de landelijke finale in Pretoria die werd afgesloten met een galadiner voor alle deelnemende studenten en de juryleden op de residentie van de ambassadeur. Bosscha: “Het was alleen al leuk dat alle studenten uit Zuid-Afrika allemaal naar een plek kwamen en konden kennismaken met de ambassade. We waren erg onder de indruk van het enthousiasme van de studenten en ook van de kwaliteit van hun bijdragen dus dat smaakte absoluut naar meer.” De winnaar van vorig jaar was Ariana Eybers van Universiteit Pretoria en die ging toen tweeënhalve week later al naar Nederland voor de Internationale Taalwedstrijd. Naast Ariana waren er studenten uit China, Indonesië en Frankrijk.
In Nederland was er een programma van vijf dagen georganiseerd voor de deelnemende kandidaten, waaronder een bezoek aan het Zuid-Afrikahuis, een escape room waar de Nederlandse taal centraal stond, bezoek aan de Taalunie en Universiteit Leiden waar ze een aantal colleges volgden en waar ze werden begeleid in het klaarstomen van hun bijdrage voor de finale: een gedicht voorlezen en een zelfgeschreven betoog presenteren. Bosscha: “Bij de finale waren ook de ambassadeur van Indonesië en van Zuid-Afrika betrokken dus het werkt ook goed om de diplomatieke banden tussen de landen te versterken.”
Het programma voor 2025 is iets anders, dit jaar is ook Vlaanderen erbij betrokken, zodat de studenten twee landen zien van het Nederlandse taalgebied. Opnieuw gaan de studenten vijf dagen naar Europa, te beginnen met een bezoek aan Brussel en daarna gaan ze naar Nederland.
Bosscha: “Het bezoek vindt plaats tijdens de week van het Nederlands dus er wordt ook geprobeerd daar meer aan te koppelen. Zo is er in Utrecht een groot taalevenement en de idee is om ook de studenten daarbij te betrekken en ze in contact te brengen met andere jongeren die kiezen voor het Nederlands, vanuit allerlei landen en in Nederland zelf.” Dit jaar zijn er zes landen betrokken bij de wedstrijd, naast China, Indonesië en Frankrijk doet dit jaar ook Duitsland mee en Bosscha vindt het “supertof, natuurlijk, Zuid-Afrika, Ariana Eybers was de winnaar van de eerste editie, dus we hopen dat we nu de titel kunnen verdedigen. Maar heel leuk is dat we nu Namibië kunnen aanhaken zodat zuidelijk Afrika nog beter vertegenwoordigd is.”
Taalwedstrijd 2025
Hier in zuidelijk Afrika waren vier kandidaten door de eerste landelijke voorronde gekomen. De opdracht was een betoog te schrijven in het Nederlands over een van de volgende onderwerpen:
- Op welke manier draagt de Nederlandse taal bij aan een dieper en meer genuanceerd begrip van onze geschiedenis?
- Tot op welke hoogte draagt de Nederlandse taal bij aan culturele praktijken en identiteiten in het Zuid-Afrika en Namibië van vandaag de dag?
- Op welke manieren draagt de Nederlandse taal bij aan carrièrekansen voor studenten in Zuidelijk Afrika in de huidige internationale context?
- Hoe dragen Nederlandse taalstudies bij aan een beter begrip van de koloniale geschiedenis van Zuid-Afrika/ Namibië, het gebruik van taal en culturele diversiteit binnen de huidige postkoloniale context?
Winnaars uit de voorronde waren Quin Barnard (US), Kyla Haines (UP), Marita Oosthuizen (UFS ) en Paula Kaula (UNAM). In de week van de Winterschool in Hartenbosch hadden studenten nog de mogelijkheid om hun teksten aan te passen, daarbij geassisteerd door de aanwezige docenten. Bovendien was er een generale repetitie waarbij ze ook uitvoerige feedback kregen van hun medestudenten. Bij de finale op vrijdag was de Nederlandse Consul Generaal Helene Rekkers uit Kaapstad er om als voorzitter van de jury de finale bij te wonen. Alle vier de studenten zetten een geweldige presentatie neer en het was een moeilijke keuze voor de jury maar uiteindelijk waren het Marita Oosthuizen voor Zuid-Afrika en Paula Kaula voor Namibie die als overwinnaars uit de bus kwamen.
De kandidaten worden toegesproken door de Nederlandse Consul Generaal Helene Rekkers
Meer Nederlands in Namibië
Een week na de Winterschool is de Namibische Paula Kaula, studente bij UNAM en docente Duits, Engels en Afrikaans op een middelbare school, nog steeds opgetogen. “Toen vorig jaar de SAVN conferentie naar Windhoek kwam, dacht ik, daar wil ik bij zijn. Ik heb toen als student-assistent meegeholpen en wie had gedacht dat dit daaruit zou voortvloeien.” Het meedoen aan de Winterschool en aan de Taalwedstrijd alleen al was fijn en dat ze nu ook nog wint, voelt als een zegen. “Ik had dit nooit verwacht en ben erg trots op mezelf. Om de Winterschool bij te wonen was al een voorrecht, en nu ook nog die betoogwedstrijd winnen.” Aanvankelijk wilde ze niet meedoen, maar bedacht zich en besloot de uitdaging aan te gaan. Ze kijkt ernaar uit om naar Nederland te gaan, voor de internationale competitie, maar, “Ik voel me nu al een winnaar. Mijn collega’s zijn ook heel enthousiast en er zijn reeds plannen om meer Nederlandse taal op te nemen Ik ben de eerste vertegenwoordiger uit Namibië, en dit zal zeker meer interesse bewerkstelligen voor de Nederlandse taal in mijn land.”
Paula Kaula
Met vertrouwen naar de internationale finale
Marita Oosterhuizen studeert aan UFS en heeft vorige jaar Nederlandse les gekregen van Angelique van Niekerk, die haar studenten motiveerde deel te nemen aan de Winterschool Nederlands bij te wonen. De drie beste studenten mochten gaan en zij was een van de gelukkigen. Toen ze hoorde van de Taalwedstrijd Neerlandistiek heeft ze geen moment getwijfeld, en ze wist al heel gauw waarover haar betoog zou gaan. “In een van de eerste lessen van Prof Henning Pieterse las hij de bekende Nederlandse zin ‘Hebban olla vogula nestas hagunan hinase hic anda tu’ voor met verschillende interpretaties van die zin. Dit heeft veel indruk op me gemaakt, hoe een zinnetje door de eeuwen heen verandert en verschillende vertalingen krijgt en hoe Nederlands verbonden is met Afrikaans. En verder heb ik het thema dat ik voor het betoog heb gekozen verweven met mijn eigen passie en gekeken naar de Nederlandse taal op mijn eigen leven en dat heeft goed uitgewerkt.” Voor Marita waren alle betogen van de studenten erg goed en was het een goede competitie. Ze ziet uit naar de Internationale Taalwedstrijd in Nederland al heeft ze nog geen idee wat ze allemaal kan verwachten “Ik zie uit naar de hele ervaring en te praten met andere studenten en met moedertaalsprekers.” En hoewel ze niets kan zeggen over haar kans van slagen, gaat ze met zelfvertrouwen de competitie in: “je doet niet mee om te verliezen en ik ben blij dat we al over een paar maanden gaan.”
Marita Oosthuizen
Laten we hopen dat de wisselbeker inderdaad weer terugkomt in zuidelijk Afrika!
Paula Kaula en Marita Oosthuizen
Lees ook:
Winterschool SAVN: 19 studenteneendjes uit zuidelijk Afrika zwemmen in Nederlands taalwater
