In hierdie aflewering van Samespraak staan die werk van Ena Jansen sentraal: ’n vertaler, literatuurwetenskaplike en brugbouer tussen twee letterkundige tradisies.

Hierdie referaat gaan by Het Gentse Centrum voor het Afrikaans en de studie van Zuid-Afrika (Universiteit van Gent, België) op 5 Desember 2025 gelewer word. Jolyn Phillips ondersoek die verhouding tussen haar Afrikaanse epos Bientang en die rolle van ’n digter-navorser wat met argief- en inheemse kennis omgaan. 

Daar kan weer aansoek gedoen word vir die Van Ewijck-Stigting se Prestasie-prys van R100 000. Dit is ’n prys vir bewese prestasies wat reeds gelewer is en verband hou met die doelstellings van die Stigting, naamlik om die kulturele betrekkinge tussen Suid-Afrika en Nederland in die ruimste sin te bevorder.

Die intreerede van die eerste van die twee bekleërs van die Leerstoel Suid-Afrika: Tale, letterkundes, kultuur en samelewing 2025–26 vind op 22 Oktober 2025 by die Gentse Sentrum vir Afrikaans en die Studie van Suid-Afrika plaas.

"De aandacht gaat naar beeldvorming van een tekst in een andere taal en cultuur, de vergelijkende receptiegeschiedenis, de bemiddelende rol van uitgever en vertaler."

"Studenten van zes Zuid-Afrikaanse universiteiten en een Namibische universiteit zijn in juli jongstleden voor een week bijeengekomen bij het ATKV Oord in Hartenbos om te leren over Nederlandse cultuur, taal en literatuur. [...] Wat begint als een wat afwachtende, ietwat huiverige groep eindigt in een vrolijke eenheid van studenten die na de in één week opgedane ervaringen en tentoongespreide prestaties opgetogen en als nieuwe vrienden weer huiswaarts keren, terug naar hun eigen universiteit in Zuid-Afrika en Namibië waar ze studeren."

U word hartlik uitgenooi na die volgende byeenkoms: Yves T’Sjoen en Willie Burger tree in gesprek oor De ontdekking van het eiland: breytenbachiana.

Navorsers met voorstelle binne die konteks van transnasionale letterkundige studie kan in verbinding tree met Alwyn Roux en/of Yves T’Sjoen.

Onderzoekers die voorstellen hebben in de context van de transnationale literatuurstudie kunnen zich melden bij Alwyn Roux en/of Yves T’Sjoen.

Het thema van ons congres is "Nederlands in meertalige contexten". Met vrienden, collega’s en academici van over de hele wereld biedt ons congres een week vol interessante activiteiten. Denk aan een openingszitting met Tom Lanoye, Alfred Schaffer als keynotespreker, talloze boeiende lezingen en panelgesprekken en daarbovenop een cultureel programma samen met de lage landen, deBuren en Frontaal.

Het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika is verheugd te melden dat Stephanus Muller en Jolyn Phillips de Gentse Leerstoelbekleders zijn.

"Het Afrikaans en het Nederlands hebben zich elk op hun eigen manier ontwikkeld, waardoor er naast veel overeenkomsten natuurlijk ook belangrijke verschillen bestaan."

"Lynthia Julius schrijft vanuit de marges: als vrouw, als zwarte vrouw, als erfgenaam van generaties wier woede lang onuitgesproken bleef."

"Wat het onderzoek betracht, is om vanuit een inclusieve visie op taal en cultuur, met aandacht voor variëteiten van talen en diverse culturele verhalen, een contactgeschiedenis te ontwerpen van het wisselverkeer tussen Afrikaanse en Nederlandse literatuur."

Het boek De ontdekking van het eiland. breytenbachiana is pas verschenen. De essaybundel is het slotdeel van een drieluik, samen met de academische opstellenbundel Kwintet. Literaire dialogen tussen Afrikaans en Nederlands (2023) en het vorige werkschrift Breyvier. Over taal, burgerschap en Breytenbach (2023).

(English and Afrikaans texts included below.) Het Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika (GAZ, Universiteit Gent) is op zoek naar twee bekleders van de Leerstoel Zuid-Afrika: talen, literaturen, cultuur en maatschappij. Het gaat om een verblijf van zes weken aan de Universiteit Gent, tijdens het eerste semester van het academiejaar 2025-2026 (twee aanstellingsperioden: september-oktober 2025 en november-december 2025). Voor elk van deze perioden zoeken we één Leerstoelbekleder.

"Door de banden aan te halen met het Nederlands in Nederland en Vlaanderen wordt, zoals Krog stelt, het Afrikaans bloeiender en meer gedifferentieerd. De verwijzing naar de vertaalinfrastructuur is in dat opzicht belangrijk."

"Door voortaan meer gebruik te maken van online tools, zoals virtuele leeromgevingen, kunnen studenten in Zuid-Afrika en Namibië, en ook elders (Nederlands buiten het taalgebied), de cursussen volgen. Op die manier zullen de leerstoelen niet alleen meer studenten en docenten bereiken dan uitsluitend in zuidelijk Afrika."

"De transmissie van teksten is nooit waardenvrij. Een politieke en culturele ideologie gaat gepaard met de selectie van teksten en de manier waarop het vertaalwerk wordt ondernomen."

Op donderdag 20 maart 2025 was Alfred Schaffer te gast in het college van Alwyn Roux aan de Universiteit Leiden. Voor deze gelegenheid hebben studenten het voorwoord en de tekstkeuze van Schaffer gelezen en vragen voorbereid.