Yves T’Sjoen

Yves T'Sjoen is gewoon hoogleraar verbonden aan de Afdeling Nederlands van de Vakgroep Letterkunde van de Universiteit Gent en bijzonder hoogleraar van het Departement Afrikaans en Nederlands van de Universiteit Stellenbosch. Specialisaties: moderne Nederlandse literatuur, editiewetenschap en Afrikaanse literatuur. Hij bezorgde of werkte mee aan tal van kritische leesuitgaven van Vlaamse auteurs. Hij is bestuursvoorzitter van het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika (Universiteit Gent) en promotor van de Gentse Leerstoel Zuid-Afrika: Talen, Literaturen, Cultuur en Maatschappij. Verder is hij de voorzitter van het Arkcomité van het Vrije Woord en lid van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren. Recente boekpublicaties: Kwintet. Literaire dialogen tussen Afrikaans en Nederlands (2023) en Breyvier. Over taal, burgerschap en Breytenbach (2023).

Foto: Naomi Bruwer

Breytenbach notities #1: "Waar julle jul ook bevind – mag dit in die goue stof van rym en ritme (dit wil sê siel en liggaam) en nikswees wees"

Yves T’Sjoen Literatuur 2022-09-06

"In een reeks met Breytenbach-notities worden data toegevoegd aan de zeer gedetailleerde, rijk gedocumenteerde publicaties Breyten Breytenbach as openbare figuur (1990 en 2004) en de 'Loopbaanskets' met bio- en bibliografische gegevens (2019), door Breytenbach-specialiste en archivaris Francis Galloway al jarenlang met kennis en kunde samengesteld. Vanuit transnationaal perspectief, meer specifiek met betrekking tot Breytenbachs contacten met de Lage Landen, valt nog heel wat op te tekenen. ... Zodat zich met deze nieuwe aantekeningen en annotaties mogelijk een volgend Breytenbach-studieboek aankondigt, naast de monografie die collega Alwyn Roux en ik voorbereiden over 'Afrika te verbeel' in het werk van Breytenbach (VisionKeepers-project, Unisa)."

"Je moet Afrika verbeelden." – Breyten Woorddwaas over "het eiland"

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Academisch 2022-08-23

"Naast Denkend vuur biedt de Middenwereld-tetralogie, meer bepaald Woordvogel, een verzameling met eilandnotities. Die persona is Breyten Woorddwaas, ook wel Breyten Woordvogel genoemd, die zijn Lezer rechtstreeks aanspreekt."

Verbeelding van Afrika in Denkend vuur van Breyten Breytenbach

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Academisch 2022-08-22

"Het onderzoeksproject bestudeert de wijze waarop Breyten Breytenbach Afrika verbeeldt in beschouwend én creatief werk."

Een cadavre exquis van Breyten Breytenbach in het Nederlands

Yves T’Sjoen Literatuur 2022-08-11

"De fraai uitgegeven bundel met gedichten, prozateksten en tekeningen mocht ik ontdekken in de collectie Ernst van Heerden van het Poëziecentrum ... Cadavre Exquis bevindt zich in een omvangrijke verzameling met breytenbachiana, deel van een imposante poëzieverzameling in Afrikaans ... Het is mij niet bekend of in de Breytenbachstudie elders aandacht is besteed aan de Zweeds/Nederlandse uitgave (1991/2005). Ter illustratie neem ik enkele tekeningen over uit de Brumes Blondes-uitgave."

Interuniversitaire samenwerking op het gebied van Afrikaans en Nederlands

Yves T’Sjoen, Alwyn Roux Academisch 2022-08-05

"Sinds 2019 loopt bij Unisa het VisionKeeper-project 'Om Afrika te verbeel' in de latere lyriek van Breyten Breytenbach. Samen met Alwyn Roux mag ik het wetenschappelijk onderzoek verrichten. Het project is na de pandemie een nieuwe fase ingetreden: collega Roux is te gast bij de Universiteit Gent op uitnodiging van het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika. Het studieverblijf is een aanleiding om recente onderzoekoutput voor het voetlicht te houden."

Algemeen-Nederlands Verbond (Afdeling Kaapstad) en Zuid-Afrika

Yves T’Sjoen Meningen 2022-07-25

"De nieuw opgerichte leerstoel Nederlandse taal- en letterkunde & cultuurkunde in Zuid-Afrika (vanaf 2022: https://neerlandistiek.nl/2019/09/nieuwe-leerstoel-nederlands-in-zuid-afrika/) is vast en zeker meer inclusief, met oog voor cultureel-etnische diversiteit, de uitkomst van samenspraak tussen docentenplatformen voor neerlandistiek (Kaapse Forum en Noordelijk Kennisnetwerk), SAVN (Suider-Afrikaanse Vereniging vir Neerlandistiek) en departementen Afrikaans en Nederlands in Zuid-Afrika en in Namibië."

Kakofonie van stemmen in veelkleurigheid

Yves T’Sjoen Literatuur 2022-05-18

"Alle vogels zingen zoals ze zijn gebekt: die samenzang laat de prismatische schittering zien in het culturele leven van een taalgebied. Auteurs die literaire tradities, idiomen en beeldengrammatica’s uit andere talen en culturen integreren in of als klankbord aanwenden voor het literaire werk dat in het Nederlands wordt aangeboden, de evidentie zelve, zijn de verpersoonlijkingen van de kleurenrijkdom die iedere literatuur bepaalt."

Yves T'Sjoen in gesprek met Joost Nijsen: "Geef mij een jaargetijde om de lucht open in de ogen te kijken"

Yves T’Sjoen, Joost Nijsen Interviews 2022-05-13

Yves T'Sjoen heb Joost Nijsen, afscheidnemende directeur van uitgeverij Podium (Amsterdam) en uitgever van onder anderen Breytenbach en Krog, enkele vragen voorgelegd.

Lokalisering in een globaliserende wereld

Yves T’Sjoen Academisch 2022-05-06

"Globalisering is veel méér dan een (ver)taalslag, of de verengelsing. Het gaat strikt gesproken om méér dan alleen taal. We vergeten soms dat denkbeelden, perspectieven, zienswijzen en een genuanceerde manier van spreken ook deel uitmaken van een discours."

Robbeneiland: 25 jaar Werelderfgoed ‒ Tribute voor Robert Sobukwe

Yves T’Sjoen Meningen 2022-03-09

"Een van de ex-gedetineerden, de laatste der Mohikanen van het gevangeniseiland, viel op het eind van de rondleiding uit tegen Poetin en de agressie tegen het soevereine Oekraïne. Zijn pleidooi was een vurige aanklacht tegen onrecht, tegen de oorlog, tegen de Russische agressor in het Kremlin. Wat volgde in de gevangenisgang waar Mandela en vele anderen jaren opgesloten zaten, was een daverend applaus."

De Tuin Van Eeden en het verhaal van de "Nederlandse Tolstoi" in tegenlicht

Yves T’Sjoen Literatuur 2022-03-07

"De roman De Tuin Van Eeden van de Vlaamse auteur Marijke Coornaert, al vele jaren residerend in Zuid-Afrika, is het gefictionaliseerde relaas van de arbeiders- en boerenkolonie Walden in Bussum."

Radiofonische blik op Nederlandstalige lyriek

Yves T’Sjoen Literatuur 2022-03-03

"In het intercontinentale grensverkeer tussen poëziesystemen van het Afrikaans en het Nederlands, met uiteenlopende literaire culturen in Nederland en Vlaanderen, is de bemiddelende rol van vertalers fundamenteel."

Antjie Krog, writer-in-residence van de Universiteit Gent

Yves T’Sjoen, Kurt Defrancq, Dora Scott, Martina Vitackova Literatuur 2021-12-13

"Met een jaar uitstel heeft UGent professor Antjie Krog uiteindelijk in oktober 2021 verwelkomd. Het schrijversprogramma ging van start op 1 oktober en liep tot 16 november 2021. Gezien het gevulde programma, met deelname van verschillende faculteiten en culturele instellingen, was de schrijversresidentie een creatieve en inspirerende periode voor schrijver, universiteit én een breed geïnteresseerd publiek."

Muurmaskers in de lyriek – over ommuurde pandemietaaltuinen in Afrikaans

Yves T’Sjoen Literatuur 2021-11-15

"Niet alleen in het Nederlandse taalgebied, ook in het Afrikaans zoals in andere talen worden literaire coronateksten geschreven. In Zuid-Afrika kan een soortgelijke vaststelling worden gemaakt als in het krantenartikel: in lyriek drukken schrijvers op indringender wijze gevoelens van machteloosheid en eenzaamheid  uit. Voor het fonds van de pas opgerichte uitgeverij Turksvy Publikasies stelden Daniel Hugo en Francois de Jongh een omvangrijke en fraai uitgegeven bloemlezing samen met de titel Maskers en mure (2021). In totaal hebben 142 schrijvers een bijdrage geleverd, zowel gevestigde literaire stemmen als veel minder gekende schrijvers in Afrikaans."

"Tyd is skemer, tyd is gras" ‒ Tweespraak met Dominique Botha

Yves T’Sjoen, Dominique Botha Interviews 2021-10-04

"Met Donkerberg/Bloodwood het ek uiteindelik tot dieselfde gevolgtrekking gekom. Die roospienk berg op die stofomslag word donker in die nag agter my huis, en is die donkerberg in die gedig 'voorbode'. Dit is ’n ko-ordinaat wat ’n gedig en toe ’n bundel geword het." Met de tweetalige uitgave Donkerberg/Bloodwood maakt Dominique Botha haar lang verwachte poëziedebuut. Ter gelegenheid van de bundel treed Yves T'Sjoen in gesprek met de schrijver en haar tekst.

Verified by MonsterInsights
Top