Antjie Krog notitie #3: Over de witte canon van de Nederlandstalige literatuur in Zuid-Afrika
2023-05-03Antjie Krog en Yves T’Sjoen voeren een tweespraak over de culturele maar ook de maatschappelijk-politieke rol van vertaling en intercultureel verkeer. Zij voeren de dialoog naar aanleiding van een bijzonder vertaalproject bij UWK. De vertaling van poëzie van Simone Atangana Bekono, Radna Fabias en Babs Gons is niet alleen heel bijzonder omdat ze in het Kaaps-Afrikaans wordt aangeboden.
Breytenbach notitie #9: Raakruimtes. Crossmediale dialoog tussen Breytenbach en Henk van Woerden
2023-04-26"Er is ter gelegenheid van het overlijden van de schrijver, schilder en fotograaf Henk van Woerden (1947-2015), gestorven op zevenvijftigjarige leeftijd, in Nederland een brochure verschenen waarin Breytenbachs gedicht is overgenomen. Die keuze berust niet op toeval."
De politiek van het lichaam (Antjie Krog notitie #2)
2023-04-18"Over sterfelijkheid, ouder-wordende lijven en het maatschappelijk stigma was nog niet eerder zo indringend geschreven in het Afrikaans. Dergelijke thema’s behoren blijkbaar tot een no go-zone in de Afrikaanse letteren, zoals een publiek debat aangeeft ter gelegenheid van Plunder."
"Een harde kei in de fatsoensvijver". Over de dynamiek van het literaire gesprek
2023-04-05"De kritische beschouwerspraktijk dient in de grootst mogelijke autonomie te kunnen plaatshebben, zonder inmenging van buitenaf of gestuurd door de particuliere agenda van een uitgeverij, een schrijver of acolieten."
Aantekeningen in een Krog carnet
2023-04-03"Dames en heren, hier is Plunder. Nu al durf ik het boek te rekenen tot de canon van de Afrikaanse lyriek. Niet alleen omdat de auteur hardnekkige taboes doorbreekt, maar omdat zij met haar eigengereide stem en stijl een discours ontwikkelt dat elke lezer van de sokken blaast en in een ontnuchterende spiegel de kwetsbaarheid van het zelf en de planeet laat zien."
Breyvier (Deel 2): Só breek Breytenbach en Krog tale oop en vernuwe denke
2023-03-21In die literator Yves T’Sjoen se pasverskene versameling essays Breyvier skryf hy oor fasette van die kunstenaarskap en intellektuele bydraes van Breyten Breytenbach, van Antjie Krog, en oor albei se nuanserende, onthutsende en oopmakende verkenning van menswees, die sentrale rol van tale, vertaling, vertaalbaarheid en die buitewyke van dit wat sêbaar is. In hierdie gesprek oor Breyvier, die tweede in ’n tweeluik, beantwoord T’Sjoen Willem de Vries se vrae oor die bundel, die rol van meertaligheid by albei digters en dié van die tydsgees.
Breyvier (Deel 1): T’Sjoen brei perspektiewe uit met besinnings en aantekeninge oor transnasionale belangrikheid van Breytenbach
2023-03-20In die literator Yves T’Sjoen se pasverskene essayboek Breyvier kry die leser tematies versamelde aantekeninge en bondige bespiegelings, asook aanvoorwerk vir verdere ontginning, in ’n ryklik gedokumenteerde ondersoek na Breyten Breytenbach en andere wie se invloed oor lande en dissiplines heen strek. In hierdie eerste deel van ’n gesprek oor Breyvier beantwoord T’Sjoen Willem de Vries se vrae oor hierdie versameling beskouings en navorsing waarin ook die literêre bande en verkeer tussen Nederland, Vlaandere en Suid-Afrika aan bod kom.
Simone Atangana Bekono, Radna Fabias en Babs Gons in Kaaps/Afrikaans
2023-03-13"Nederlandse literatuur in Kaaps/Afrikaans: Een vertaalproject dat thans wordt ondernomen bij UWK op instigatie van Antjie Krog en Marni Bonthuys laat het beste verhopen. De bloemlezing met vertalingen van werk van hedendaagse vrouwelijke auteurs in de Lage Landen en in Zuid-Afrika, vertalingen uit het Nederlands in Kaaps/Afrikaans door studenten onder de leiding van Marni Bonthuys en Valda Jansen, zal in totaal dertig gedichten bevatten: van Simone Atangana Bekono, Radna Fabias en Babs Gons."
Taalkwesties: pleidooi voor een meertalig burgerschap
2023-03-08"Wat ons meer zorgen baart, is dat lokale gemeenschappen – niet alleen in Afrika of landen in het Globale Zuiden maar ook in Europa – zich minder betrokken voelen bij het wetenschapsgesprek. Het debat wordt doorgaans verengd tot wat zich in Globish makkelijk of stuntelig laat uitdrukken."
Wokeness: Tweespraak van Yves T'Sjoen en Benno Barnard
2023-02-28"De Britse uitgeverij Puffin gaf onlangs toe aan drukkingsgroepen en greep in de teksten van kinderboekenschrijver Roald Dahl in. ... Wellicht spelen mercantiele overwegingen een rol in het Dahl-dispuut en is de moraliserende verontwaardiging over wat wordt beschouwd als politiek incorrect taalgebruik een drogreden. Al moeten we hierover niet lichtzinnig doen. Nederlandse en Franse uitgevers van Dahl haastten zich de voorbije week dan weer om duidelijk te maken dat de vertalingen in ieder geval niét wordt aangepast." – Yves T'Sjoen
Plunder: Artistieke samenwerking tussen Berlinde De Bruyckere en Antjie Krog (Antjie Krog notitie #1)
2023-02-23"De bevruchtende mediale interactie tussen Krogs lyriek en (reproducties van) beeldend werk van De Bruyckere is bijzonder suggestief en betekenisrijk. De dichtbundel Plunder, waarin overigens geen afbeeldingen van of verwijzingen naar De Bruyckeres kunstinstallaties en grafisch werk zijn opgenomen, is in feite ontstaan in een samenspel, of beter een dialoog, met werk van De Bruyckere. De dichterlijke compositie heeft vanuit tekstgenetisch oogpunt dus een overweldigend visuele dimensie die voor Zuid-Afrikaanse, Engelstalige en Nederlandstalige lezers buiten beeld blijft."
“hoeveel méér as sonbesiepoësie” | Antjie Krog en patriarchale denkbeelden in Afrikaans
2022-12-22"De pervertering en uiteindelijk toe-eigening van masculiene beelden, inclusief mannelijk machtsdenken, bezorgt Krog in de Afrikaanse letteren van de afgelopen decennium – zolang een privilege van het patriarchaat in Afrikaans – monumentale status."
Tweespraak van Yves T’Sjoen en Alwyn Roux: Over canoniseringsprocessen, pendelbewegingen tussen dominantie en periferie
2022-12-19"Naar aanleiding van een bijdrage in de reeks 'Breytenbach-notities', over hiërarchie en dominantie én over paradigmaverschuivingen in een literair landschap, leg ik collega Alwyn Roux bespiegelingen voor. Thema’s komen aan bod zoals canoniseringsprocessen, de literaire canon als cultureel-identiteitsvormende en dus als ideologische construct."
Breytenbach notitie #8: Cultuur-identitair denken als "oneindig en doelloos proces van metamorfose"
2022-12-15"Verder preciseert Breytenbach in de tekst van zijn Pessoa-lezing 'further characteristics of a Middle World resident', eigenschappen die perfect aansluiten bij de omschrijving van de 'un-citizen' die we bij Turner vinden. Het is de wereld van misdeelden en misvormden, dwazen en buitenstaanders, degenen die geen sociale rang of stand hebben. Die 'tussen-in'-positie maakt het voor deze subjecten makkelijker om 'out of the box' te denken, zich niets gelegen te laten liggen aan conventies en systemisch denken."
Breytenbach notitie #7: Vraaggesprekken met Breytenbach in het Vlaamse weekblad HUMO
2022-11-07"Interessant zijn Breytenbachs beschouwingen over de verhouding tussen poëzie en politiek activisme: 'Politiek is de kunst van het mogelijke, kunst is de noodzaak van het onmogelijke' én 'Ik vind niet dat het de rol van de kunstenaar is politiek actief te zijn'. Opmerkelijk is dat in beide vraaggesprekken in HUMO met Breytenbach net die politieke overtuiging en zienswijze en nauwelijks of niet het creatieve werk aan bod komen."
