Tweespraak van Yves T’Sjoen en Alwyn Roux: Over canoniseringsprocessen, pendelbewegingen tussen dominantie en periferie
2022-12-19"Naar aanleiding van een bijdrage in de reeks 'Breytenbach-notities', over hiërarchie en dominantie én over paradigmaverschuivingen in een literair landschap, leg ik collega Alwyn Roux bespiegelingen voor. Thema’s komen aan bod zoals canoniseringsprocessen, de literaire canon als cultureel-identiteitsvormende en dus als ideologische construct."
Breytenbach notitie #8: Cultuur-identitair denken als "oneindig en doelloos proces van metamorfose"
2022-12-15"Verder preciseert Breytenbach in de tekst van zijn Pessoa-lezing 'further characteristics of a Middle World resident', eigenschappen die perfect aansluiten bij de omschrijving van de 'un-citizen' die we bij Turner vinden. Het is de wereld van misdeelden en misvormden, dwazen en buitenstaanders, degenen die geen sociale rang of stand hebben. Die 'tussen-in'-positie maakt het voor deze subjecten makkelijker om 'out of the box' te denken, zich niets gelegen te laten liggen aan conventies en systemisch denken."
Breytenbach notitie #7: Vraaggesprekken met Breytenbach in het Vlaamse weekblad HUMO
2022-11-07"Interessant zijn Breytenbachs beschouwingen over de verhouding tussen poëzie en politiek activisme: 'Politiek is de kunst van het mogelijke, kunst is de noodzaak van het onmogelijke' én 'Ik vind niet dat het de rol van de kunstenaar is politiek actief te zijn'. Opmerkelijk is dat in beide vraaggesprekken in HUMO met Breytenbach net die politieke overtuiging en zienswijze en nauwelijks of niet het creatieve werk aan bod komen."
Wisselleerstoel Nederlands in Zuid-Afrika en Namibië
2022-11-03"De onderzoeksleerstoel Nederlandse taal- en letterkunde en cultuurkunde (meertalige context en culturele diversiteit) (Universiteit van Kaapstad, Universiteit van die Wes-Kaapland en Universiteit Stellenbosch) is met de eerste leerstoelbekleder Prof. Yra van Dijk (Leiden) in vliegende vaart van start gegaan."
André Demedts en een Vlaamse verbintenis
2022-10-31"De Zuid-Afrikaanse academica heeft het over Demedts als een 'geesgenoot en brugbouer' die tussen 1951 en 1979 heeft bijgedragen tot de samenwerking tussen Vlaamse schrijvers en het wetenschappelijk periodiek."
Breytenbach notities #6: Breytenbach-documenten in het archief van de Universiteit van Witwatersrand
2022-10-26"In het Historical Papers Research Archive van de Universiteit van die Witwatersrand (Johannesburg) worden de Alexandre Moumbaris Papers geconserveerd. In het dossier A3441 bevinden zich archivalia die Breyten Breytenbachs betrokkenheid documenteren bij de antiapartheidsbeweging in Frankrijk en meer specifiek – samen met Johnny Makhatini en Barend Schuitema, toenmalig secretaris van de Nederlandse Anti-Apartheid Beweging– bij de oprichting van het Bureau d’information sur l’Afrique Australe (BIAA)."
Breytenbach-notitie #5: Naar aanleiding van een Hertzogprijs
2022-10-24"De overigens niet onbelangrijke anekdotiek en heisa die de Hertzogprys 2022 omgeven, vooral de stellingenoorlog die door de toespraak van S.J. Naudé aan hevigheid heeft gewonnen, zijn een symptoom van een dieperliggend gevoel van onbehagen bij actoren binnen een systeem die voor jaren, misschien zelfs decennia, de macht hadden om de eigen positie esthetica als dominant te ervaren. Schrijvers onder wie Breytenbach en Krog, maar ook vele anderen zoals Kamfer, Naudé, Phillips, Small, Venter en Winterbach (en veel andere jonge stemmen in de Afrikaanse letteren, vitaler dan ooit en zich al lang niet meer beperkend tot een witte canon), zorgen ervoor dat machtsbastions zich stilaan op drijfzand bevinden, anachronismen worden, en finaal inleveren aan macht en dominantie."
In gesprek met de nieuw aangestelde ambassadeur van België in Zuid-Afrika
2022-10-19"Met Paul Jansen als nieuwe ambassadeur en mevrouw Lieve Decaluwé als Belgisch consul worden plannen gesmeed voor méér rechtstreekse lijnen tussen België en Zuid-Afrika."
Van Claus tot Breytenbach en Krog: Voorstel voor een transnationale invloedenstudie
2022-10-10"De studie van literaire oeuvres in transnationaal perspectief resulteert in bevindingen die het in tekstproductie geïnternaliseerde proces van cultuurtransmissie laat zien. Dat Hugo Claus met zijn poëzie ook buiten het Nederlandse taalgebied wist te inspireren en lezers vond van het gehalte van Breytenbach en Krog, is dus door deze schrijvers zelf meermaals geattesteerd."
Breytenbach notitie #4: Boekomslagen, herdrukken en vertalingen
2022-10-04"Niet voor niets typeerde J.M. Coetzee hem als 'most untranslatable of Afrikaans poets'."
Hugo Claus en Zuid-Afrika. Literaire posture in Afrikaans
2022-10-03"Eerst help ik een hardnekkig misverstand uit de wereld over Claus en Zuid-Afrika. Het betreft een misvatting waaraan ik zelf schuldig ben."
Schrijver in verzet: Breytenbach en het Parlement International des Écrivains (Breytenbach notities #3)
2022-09-29"Belangrijk in de kortstondige geschiedenis van het PIE (1994-2004), onder het voorzitterschap van respectievelijk Salman Rushdie (1994-1997), Wole Soyinka (1997-2000) en de Amerikaanse schrijver Russell Banks (2000-2004), was de uitgave van het magazine Autodafe (Serpent’s Tail, Londen). Het periodiek publiceerde literaire bijdragen van schrijvers, in hun land slachtoffer van censuur of fysieke dreigementen."
Breytenbach notities #2: "Die groot Andersmaak". Samenspraak tussen Frederik Van Zyl Slabbert en Breyten Breytenbach over democratie in Zuid-Afrika na 1990
2022-09-19"In Woordenaar woordnar (2019), meer bepaald in de 'Loopbaanskets', memoreert Francis Galloway Van Zyl Slabberts actieve betrokkenheid bij de Dakar-gesprekken en bij het centrum voor democratie, ontwikkeling en cultuur, als mede-initiatiefnemer van het beraad en later als medeoprichter van het instituut."
Herman de Coninck schrijft Antjie Krog: "Een van de redenen waarom ik graag naar Zuid-Afrika kom, is het gevoel dat alles daar in beweging is, de politiek, maar ook de moraal"
2022-09-13"De briefpassages waarin Breytenbach wordt genoemd, hebben alle te maken met de antiapartheidsstrijd en diens politieke rol in Zuid-Afrika. De brief [360] die is gericht aan Antjie Krog, opgenomen op pagina’s 673–675 van de epistolaire verzameling, spreekt niet over haar poëzie – hoewel 'een prima dichteres' – maar over literatuur en engagement, over het gegeven dat volgens De Coninck het dichterschap 'ondergeschikt gemaakt [aan] de struggle'."
"Bij Mouille Point ligt de zeeolifant met haar gemuilkorfde weemoed": Kousbroek en Van Woerden in de Moederstad
2022-09-12"In het slotdeel van de notitie over Zuid-Afrika duikt een bij Drieankerbaai gestrande zeeolifant op. Méér nog, het dier dringt zich op de voorgrond en is meer dan een aquatische metafoor."
