Yves T’Sjoen

Yves T'Sjoen is gewoon hoogleraar verbonden aan de Afdeling Nederlands van de Vakgroep Letterkunde van de Universiteit Gent en bijzonder hoogleraar van het Departement Afrikaans en Nederlands van de Universiteit Stellenbosch. Specialisaties: moderne Nederlandse literatuur, editiewetenschap en Afrikaanse literatuur. Hij bezorgde of werkte mee aan tal van kritische leesuitgaven van Vlaamse auteurs. Hij is bestuursvoorzitter van het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika (Universiteit Gent) en promotor van de Gentse Leerstoel Zuid-Afrika: Talen, Literaturen, Cultuur en Maatschappij. Verder is hij de voorzitter van het Arkcomité van het Vrije Woord en lid van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren. Recente boekpublicaties: Kwintet. Literaire dialogen tussen Afrikaans en Nederlands (2023) en Breyvier. Over taal, burgerschap en Breytenbach (2023).

Foto: Naomi Bruwer

Breyten schrijven #1: 'Altyd Breyten'. Breytenbach’s dream en de Afrikaanse poëzie

Yves T’Sjoen Literatuur 2025-06-12

"Taal is geen neutraal instrument of een waardenvrij medium voor communicatie. Taal is tegelijk ideologie en geeft gestalte aan identiteit en existentie."

Tweespraak van Yves T’Sjoen en Tom Lanoye #2: “Ik vind Antjie Krog al jarenlang Nobelprijs-waardig”

Yves T’Sjoen, Tom Lanoye Literatuur 2025-06-09

"Ja, dat is echt wat Zuid-Afrika — ook het Afrikaans, ook de Afrikaanstalige literatuur — me heeft geleerd. Alles is daar altijd ingewikkelder dan het op het eerste, en zelfs op het tiende gezicht lijkt."

Tweespraak met Tom Lanoye #1: "Eigenlijk vraag ik vertalers om op een respectvolle manier respectloos te zijn"

Yves T’Sjoen, Tom Lanoye Literatuur 2025-06-04

"Het werk wordt bestudeerd aan universiteiten waar opleidingen Nederlands worden aangeboden. Zuid-Afrikaanse navorsers en studenten buigen zich over zijn werk en leveren studies af die het Zuid-Afrikaanse imago van Lanoye helpen te construeren."

Feest der Afrikaanse poëzie: Yves T’Sjoen in gesprek met de samenstellers van Merang

Yves T’Sjoen, Neil Cochrane, Alwyn Roux Literatuur 2025-05-30

"Ter gelegenheid van het eeuwfeest van het ambtelijk statuut van het Afrikaans hebben de bloemlezers ervoor gekozen de veelkleurigheid en de veel- of meerstemmigheid van de Afrikaanse dichtkunst te laten zien."

Tweespraak met Marlene van Niekerk: "Ik vind het opwindend dat Afrikaans in al zijn variaties steeds meer wordt gepubliceerd, het brengt niet alleen een talige verrijking maar ook een morele rechtstelling"

Yves T’Sjoen, Marlene van Niekerk Literatuur 2025-05-22

"Ook gaf ik graag stijloefeningen: bijvoorbeeld het kopiëren van de exacte woordsoorten en de zinsbouw in passages van onder andere bovengenoemde auteurs, maar dan met de eigen inhoud van de student zelf. Meestal waren ze dan sprakeloos over het effect."

Brief en repliek 10: Slot

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Academisch 2025-05-15

"Wat het onderzoek betracht, is om vanuit een inclusieve visie op taal en cultuur, met aandacht voor variëteiten van talen en diverse culturele verhalen, een contactgeschiedenis te ontwerpen van het wisselverkeer tussen Afrikaanse en Nederlandse literatuur."

Tweespraak met Lynthia Julius: "Daar’s ’n kokerboom in my hart wat wil groei"

Yves T’Sjoen, Lynthia Julius Literatuur 2025-04-30

"Lynthia Julius is een van de vele schrijvers die gebruikmaken van een variëteit van Afrikaans als artistiek idiolect. In het geval van Phillips is dat het Overbergse Afrikaans, Julius schrijft in Gariepafrikaans."

Brief en repliek 9: DW B-vertalings, Tom Dreyer, Ronelda Kamfer, Klara du Plessis en Bibi Slippers

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Academisch 2025-04-25

"Door de banden aan te halen met het Nederlands in Nederland en Vlaanderen wordt, zoals Krog stelt, het Afrikaans bloeiender en meer gedifferentieerd. De verwijzing naar de vertaalinfrastructuur is in dat opzicht belangrijk."

Terugblik en balans: Wisselleerstoelen Nederlands in Zuid-Afrika, een gesprek met Yves T’Sjoen en Wannie Carstens

Yves T’Sjoen, Wannie Carstens Academisch 2025-04-22

"Door voortaan meer gebruik te maken van online tools, zoals virtuele leeromgevingen, kunnen studenten in Zuid-Afrika en Namibië, en ook elders (Nederlands buiten het taalgebied), de cursussen volgen. Op die manier zullen de leerstoelen niet alleen meer studenten en docenten bereiken dan uitsluitend in zuidelijk Afrika."

Brief en repliek 8: DW B-vertalings, Lynthia Julius, Pieter Odendaal en Danie Marais

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Academisch 2025-04-14

"De transmissie van teksten is nooit waardenvrij. Een politieke en culturele ideologie gaat gepaard met de selectie van teksten en de manier waarop het vertaalwerk wordt ondernomen."

Brief en repliek 7: Antjie Krog en Marlene van Niekerk

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Academisch 2025-03-25

"Vandeesweek maak ons voorwerk tot die digterlike oeuvres van Antjie Krog en Marlene van Niekerk, persone wat net soveel tot die eerste as die tweede deel van die kursus behoort. Daarna kyk ons vorentoe, met behulp van Alfred Schaffer se kuratorskap van DW B 2024 (4) O se boloke / Bescherm ons. Stemmen uit Zuid-Afrika."

Tweespraak met Antjie Krog: De witte canon van de Nederlandstalige literatuur in Zuid-Afrika, taalsleutels voor meerstemmig intercultureel verkeer

Yves T’Sjoen, Antjie Krog Literatuur 2025-03-25

"Daarom moeten overheden blijven investeren in degelijk vertaalwerk, universiteiten in performante vertaalopleidingen. Het is niet de eenzijdige blik die de wereld verrijkt: in de caleidoscoop is de wereld veelkantig en veelkleurig."

Alfred Schaffer als cultuurbemiddelaar: "O se boloke / Bescherm ons"

Yves T’Sjoen Literatuur 2025-03-25

"De literair-institutionele betrokkenheid en dus de 'agency' van Schaffer als mediërende actor in het prismatische proces van culturele uitwisseling is kortom veelzijdig."

Brief en repliek 6: Ingrid Jonker en Adam Small imagologies beskou

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Academisch 2025-03-17

"Indien de bronteksten deel uitmaken van een ander literatuursysteem, in dit geval Jonkers poëzie in het Afrikaanse literaire polysysteem, presenteert de Nederlandse bloemlezer voor het lezerspubliek in de Lage Landen een 'hetero-image'. Dat geldt ook voor de culturele bemiddelaar die de vertaler is of de uitgever van Jonkers werk in Nederland."

Brief en repliek 5: Breyten Breytenbach

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen Academisch 2025-03-11

"Breytenbach is een dubbelkunstenaar: naast het literaire werk gaat het in mijn beschouwingen, zowel artikelen die verspreid zijn gepubliceerd in geaccrediteerde periodieken als essayistische kanttekeningen, over het schilderwerk."

Verified by MonsterInsights
Top